Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, savaş sırasında yapılacak seçimlerin ülkeyi ‘yok edebileceği’ uyarısında bulundu. Zelenskiy, eski destekçisi ve milletvekili Mihaylo Fedorov’un seçim yapılması fikrini sert bir dille eleştirerek, bunun ülkeyi ‘ikiye bölecek bir tsunami’ yaratacağını ifade etti. Ukrayna’nın 2022’den bu yana Rusya’nın işgaline karşı toprak bütünlüğünü korumaya çalıştığı bir dönemde, siyasi geleceğe dair bu tartışma ülke gündemine oturdu.
Seçim tartışmasının arka planı
Zelenskiy’nin görev süresi bu yıl dolacak ancak sıkıyönetim nedeniyle seçimlerin ertelenmesi gündemde. Ukrayna anayasasına göre savaş durumunda seçim yapılması yasak. Ancak bazı Batılı müttefikler, demokratik meşruiyet açısından seçimlerin yapılmasını gündeme getiriyor. Fedorov’un bu yöndeki çıkışı ise Zelenskiy’nin tepkisini çekti. Zelenskiy, seçimlerin ancak savaş sona erdikten sonra yapılabileceğini savunuyor.
Ukrayna’da son yerel seçimler 2020’de yapılmış, parlamento seçimleri ise 2019’da gerçekleşmişti. Savaş nedeniyle ülke genelinde sıkıyönetim uygulanıyor ve bu durum seçim takvimini askıya almış durumda. Ancak siyasi kulislerde, özellikle Batı’nın baskısıyla seçimlerin 2025’te yapılabileceği konuşuluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu tartışma yalnızca Ukrayna’nın iç meselesi değil; aynı zamanda uluslararası toplumun Ukrayna’ya verdiği desteğin sorgulanmasına da yol açıyor. Bazı analistler, savaş ortamında yapılacak seçimlerin Rusya’nın işgalini meşrulaştıracak bir koz haline gelebileceğini düşünüyor. Öte yandan, demokratik değerlerin korunması adına seçimlerin yapılması gerektiğini savunanlar da var.
Rusya’nın işgal altındaki bölgelerde yaptığı ‘referandumlar’ uluslararası hukuka aykırı bulunmuştu. Ukrayna’da seçim yapılması halinde, özellikle cephe hattındaki bölgelerde oy kullanmanın mümkün olmaması gibi lojistik zorluklar da bulunuyor. Bu durum, seçimlerin halkın iradesini tam olarak yansıtamayacağı endişelerini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna ile Rusya arasında barış için arabuluculuk çabaları yürüten bir ülke olarak bu tartışmayı yakından izliyor. Türkiye’nin Karadeniz’deki güvenliği ve kendi demokratik süreçleri açısından, Ukrayna’da istikrarın sağlanması önem taşıyor. Ayrıca Türkiye, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü destekleyen bir pozisyona sahip; bu nedenle seçim tartışmasının ülkeyi iç karışıklığa sürüklememesi Ankara’nın da çıkarına. Bölgesel istikrarın korunması, Türkiye’nin enerji güvenliği ve Karadeniz ticareti açısından kritik önemde.
