Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülke genelinde patlak veren protestoların ortasında, ordu komutanı General Oleksandr Tarnavskiy'i görevden aldı. Bu kararın ardından, daha önce geçen hafta savunma bakanının görevden alınmasına açıkça karşı çıkan yeni ordu komutanı Mykhailo Drapatyi atandı. Kiev ve diğer büyük şehirlerde binlerce kişi, hükümetin savaş yönetimini protesto ederken, bu değişiklik Ukrayna siyasetinde yeni bir krize işaret ediyor.
Gelişmenin arka planı
Geçen hafta Ukrayna Savunma Bakanı Oleksiy Reznikov, yolsuzluk iddiaları ve savaşın yönetimindeki başarısızlıklar nedeniyle görevden alınmıştı. Bu karar, özellikle ordu içinde büyük tepki çekmişti. Yeni atanan ordu komutanı Drapatyi, o dönemde yaptığı açıklamada, “Savunma bakanının görevden alınması, cephedeki moral ve savaşma azmini olumsuz etkileyecektir” demişti. Ancak Zelenskiy, bu uyarılara rağmen Tarnavskiy'i de görevden alarak, askeri yapıda köklü bir değişikliğe gitti. Protestolar, özellikle doğu cephesinde Rus ilerleyişi karşısında alınan yenilgiler ve artan sivil kayıplar nedeniyle halkın öfkesinin zirveye ulaştığı bir dönemde patlak verdi. Sosyal medyada örgütlenen göstericiler, “Savaşı yönetemeyenler istifa etsin” sloganlarıyla sokaklara döküldü.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Ukrayna’nın Batılı müttefikleri nezdindeki itibarını da zedeleme riski taşıyor. ABD ve AB, Ukrayna’ya gönderdiği milyarlarca dolarlık askeri yardımın etkin kullanılıp kullanılmadığını sorgulamaya başladı. Öte yandan Rusya, bu karışıklığı fırsat bilerek Donbas bölgesinde yeni bir taarruza hazırlanıyor. Ukrayna ordusunun komuta kademesindeki bu istikrarsızlık, NATO’nun doğu kanadının güvenliğini de tehdit ediyor. Polonya ve Romanya, sınırlarındaki Rus tehdidine karşı alarm durumuna geçti. Uzmanlar, Zelenskiy’in bu hamlesinin, savaşın gidişatını değiştirmekten çok, iç siyasi dengeleri korumaya yönelik olduğunu belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna’daki bu siyasi kriz, Türkiye’nin Karadeniz politikasını doğrudan ilgilendiriyor. Ankara, savaşın başından bu yana Kiev ve Moskova arasında denge kurmaya çalışıyor. Ukrayna ordusundaki istikrarsızlık, Türkiye’nin insansız hava araçları ve diğer askeri desteğinin etkinliğini azaltabilir. Ayrıca, Montrö Sözleşmesi’nin uygulanması ve Karadeniz’deki güvenlik dengeleri bu gelişmelerden etkilenebilir. Türkiye, hem Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü desteklerken hem de Rusya ile enerji ve ticaret ilişkilerini sürdürüyor. Bu nedenle, Kiev’deki siyasi istikrarsızlık, Ankara’nın bölgesel arabuluculuk rolünü zorlaştırabilir.
