Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya ile devam eden savaşın kaderini “gökyüzündeki savaşın” belirleyeceğini ifade etti. Zelenski, ayrıca eski ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’daki savaş hakkındaki fikrini değiştirdiğini öne sürdü. Lider, bu açıklamaları haftalık video konuşmasında yaptı. Ukrayna’nın hava savunma sistemlerini güçlendirme çabalarına vurgu yapan Zelenski, müttefiklerden daha fazla uçaksavar sistemi ve savaş uçağı talep etti.
Gelişmenin arka planı
Zelenski, yaptığı konuşmada “Gökyüzündeki savaş sadece Ukrayna’nın değil, tüm Avrupa’nın güvenliği için kritik öneme sahip” dedi. Rusya’nın son haftalarda Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik yoğun hava saldırıları düzenlediği biliniyor. Bu saldırılar, Ukrayna’nın elektrik şebekesinde büyük hasara yol açtı ve milyonlarca insanı elektriksiz bıraktı. Zelenski, hava savunma sistemlerindeki eksikliklerin Ukrayna’nın savaşma kabiliyetini doğrudan etkilediğini vurguladı.
Zelenski’nin Trump hakkındaki yorumları ise dikkat çekti. Zelenski, “Donald Trump, Ukrayna’nın durumunu daha iyi anlıyor. Başlangıçta savaş hakkında farklı düşünüyordu, ancak şimdi daha net bir resme sahip” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Trump’ın olası bir başkanlık döneminde Ukrayna politikasının değişebileceği yorumlarına yol açtı. Trump, daha önce Ukrayna’ya yapılan askeri yardımı eleştirmiş ve savaşı sona erdirme sözü vermişti.
Bölgesel veya küresel boyut
Ukrayna’nın hava savunma ihtiyacı, Batılı müttefikler arasında giderek artan bir endişe kaynağı haline geliyor. ABD, Almanya ve Hollanda gibi ülkeler, Ukrayna’ya Patriot ve IRIS-T gibi gelişmiş hava savunma sistemleri tedarik etti. Ancak Zelenski, bu sistemlerin yetersiz kaldığını ve daha fazlasına ihtiyaç duyulduğunu söylüyor. F-16 savaş uçaklarının Ukrayna’ya teslimi, hava üstünlüğü mücadelesinde bir dönüm noktası olabilir. İlk F-16’ların 2024 yazında Ukrayna’ya ulaşması bekleniyor.
Rusya ise hava saldırılarını yoğunlaştırarak Ukrayna’nın moralini ve savaşma azmini kırmayı hedefliyor. Kremlin, Kharkiv ve Odesa gibi şehirleri hedef alan saldırılarla sivil kayıplara neden oluyor. Uluslararası toplum, Rusya’nın savaş suçları işlediğini belirtirken, Kremlin bu iddiaları reddediyor. Savaşın hava boyutu, iki taraf için de hayati önem taşıyor; hava üstünlüğü, kara harekatlarının başarısını doğrudan etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında arabulucu rolü üstlenirken, hava savunma sistemleri konusu Ankara için de önemli. Türkiye, Ukrayna’ya Bayraktar TB2 SİHA’lar tedarik etmiş ve savaşın başından itibaren Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü desteklemiştir. Karadeniz’deki güvenlik dinamikleri, Türkiye’nin Montrö Sözleşmesi kapsamındaki kontrolüyle doğrudan ilgilidir. Eğer Ukrayna hava üstünlüğünü kaybederse, Karadeniz’deki güç dengesi Rusya lehine değişebilir. Bu durum, Türkiye’nin çıkarlarına ters düşer. Ayrıca, Türkiye’nin kendi hava savunma sistemlerini geliştirme çabaları (SİPER gibi) devam ederken, savaşın hava boyutundan çıkarılacak dersler, Türk savunma sanayii için de yol gösterici olacaktır.
