Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD eski Başkanı Donald Trump ile ilişkilerin gerginleştiği bir dönemde Avrupalı müttefiklerini harekete geçirmek için diplomatik girişimlerini yoğunlaştırdı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Zelenski ile görüşmesinin ardından Ukrayna'nın "kendini savunması için gerekli tüm araçlara" sahip olmasının "hayati" olduğunu söyledi. Macron'un bu açıklaması, Kiev'in Batı'dan askeri ve mali desteğini sürdürme çabalarına ivme kazandırmayı amaçlıyor.
Avrupa'nın desteği ve Trump faktörü
Zelenski'nin Avrupa turu, ABD'de başkanlık yarışının yeniden alevlendiği ve Trump'ın Ukrayna politikasına ilişkin belirsizliğin arttığı bir döneme denk geliyor. Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda Ukrayna'ya verilen desteği sorgulamış ve savaşı hızla sona erdirme sözü vermişti. Bu durum, Kiev'in Avrupa'dan daha fazla güvenlik garantisi ve silah tedariki arayışını hızlandırmasına neden oluyor. Macron, görüşmede Fransa'nın Ukrayna'ya yönelik taahhütlerini yineledi ve Avrupa'nın ortak savunma kapasitesini güçlendirme çağrısında bulundu.
Zelenski'nin ziyareti sırasında ayrıca Ukrayna'nın acil ihtiyaç duyduğu hava savunma sistemleri, topçu mühimmatı ve uzun menzilli füzeler gibi konular ele alındı. Fransa, son aylarda Ukrayna'ya Caesar kundağı motorlu obüsler ve Scalp seyir füzeleri sağlamıştı. Ancak Ukrayna, Batı'nın tedarik hızını yetersiz buluyor ve özellikle ABD Kongresi'nde onaylanan yardım paketinin gecikmesinden endişe duyuyor.
Küresel ve bölgesel yansımalar
Zelenski'nin Avrupa başkentlerindeki temasları, sadece Ukrayna'nın savunması için değil, aynı zamanda Avrupa'nın güvenlik mimarisi için de kritik bir dönemeçte. NATO üyeleri, ABD'nin gelecekteki liderliğine bağlı olarak ittifak içindeki dengeyi yeniden değerlendiriyor. Trump'ın olası bir dönüşü, Avrupa'nın savunma harcamalarını artırma ve stratejik özerklik arayışlarını hızlandırabilir. Almanya Şansölyesi Olaf Scholz da geçtiğimiz günlerde Ukrayna'ya desteğin süreceğini ancak diplomatik çözümlerin de masada tutulması gerektiğini belirtmişti.
Bu arada, Rusya cephesinde savaşın gidişatı da belirsizliğini koruyor. Rus güçleri, doğu Ukrayna'da ilerlemeye çalışırken, Ukrayna ordusu karşı taarruzla bazı bölgeleri geri almayı başardı. Ancak her iki taraf da ağır kayıplar veriyor ve savaşın uzaması, küresel enerji ve gıda piyasalarını olumsuz etkiliyor. Avrupa Birliği, Ukrayna'ya yönelik yeni yaptırım paketleri ve mali yardım konusunda çalışmalarını sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna krizinde denge politikası izleyerek hem Kiev'e hem de Moskova'ya açık kanallarını koruyor. Zelenski'nin Avrupa'dan destek arayışı, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü ve tahıl koridoru gibi girişimlerini daha da önemli kılabilir. ABD'deki siyasi belirsizlik, Türkiye'nin Batı ittifakı içindeki konumunu ve savunma sanayii iş birliklerini etkileyebilir. Ayrıca, savaşın uzaması Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel ticaret yolları üzerinde risk oluşturuyor. Ankara, hem NATO içinde hem de Rusya ile ilişkilerinde dengeyi gözeterek, olası bir ateşkes veya barış müzakerelerinde kilit aktör olma potansiyelini koruyor.
