Yunanistan'da günlerdir devam eden orman yangınlarıyla mücadele sırasında trajik bir kaza yaşandı. Ülkenin güneyindeki Karystos bölgesinde görev yapan iki yangın söndürme helikopteri, alevlerin yoğun olduğu bir alanda havada çarpıştı. Kazada iki pilot hayatını kaybetti, iki kişi de yaralandı. Başbakan Kiryakos Miçotakis, ülke genelinde çıkan onlarca yangın nedeniyle 'aşırı zor günler' yaşandığını belirtti. Saatte 130 kilometreye ulaşan şiddetli rüzgarlar, alevlerin hızla yayılmasına neden oluyor. Yunanistan, son yılların en ciddi yangın kriziyle karşı karşıya.
Yangınların ardındaki nedenler: İklim değişikliği ve kuraklık
Yunanistan'da bu yaz yaşanan orman yangınları, iklim değişikliğinin etkilerini bir kez daha gözler önüne seriyor. Ülkede son aylarda etkili olan aşırı sıcaklar ve uzun süreli kuraklık, ormanlık alanların yangına karşı aşırı duyarlı hale gelmesine yol açtı. Bilim insanları, Akdeniz havzasının küresel ısınmanın etkisiyle giderek daha kuru ve sıcak bir bölge haline geldiğini vurguluyor. Yunanistan Meteoroloji Dairesi, bu yaz kaydedilen sıcaklıkların mevsim normallerinin 5-7 derece üzerinde olduğunu açıkladı. Özellikle Attika, Mora Yarımadası ve Eğriboz Adası'nda çıkan yangınlar, yerleşim yerlerini tehdit eder hale geldi. Yetkililer, onlarca köy ve kasabadan tahliye emri verdi; binlerce kişi geçici barınma merkezlerine yerleştirildi.
Yangınlarla mücadelede zorluk yaşanmasının bir diğer nedeni ise ülkenin coğrafi yapısı. Dağlık ve engebeli arazilere sahip bölgelerde karadan müdahale neredeyse imkansız hale geliyor. Bu nedenle hava araçları büyük önem taşıyor; helikopterler ve yangın söndürme uçakları, alevlerin yoğun olduğu noktalara su bırakarak alevleri kontrol altına almaya çalışıyor. Ancak yoğun duman ve rüzgar, hava araçlarının manevra kabiliyetini kısıtlıyor. Kazanın yaşandığı bölgede de görüş mesafesinin oldukça düşük olduğu, şiddetli rüzgarın helikopterleri zorladığı belirtiliyor. Yunanistan Sivil Savunma Bakanlığı, kazayla ilgili soruşturma başlattığını duyurdu.
Bölgesel ve küresel boyut: Akdeniz yanıyor
Yunanistan'daki yangınlar, yalnızca ülkenin değil, tüm Akdeniz bölgesinin ortak sorunu haline gelmiş durumda. İtalya, İspanya, Türkiye ve Kuzey Afrika ülkeleri de benzer orman yangınlarıyla mücadele ediyor. İklim değişikliğinin etkisiyle Akdeniz havzası, 'sıcak nokta' olarak adlandırılan bölgelerden biri. Avrupa Birliği, yangınlarla mücadele için üye ülkelere ortak hava filosu ve ekipman desteği sağlıyor. Yunanistan, AB'nin acil durum mekanizması olan 'rescEU' kapsamında yangın söndürme uçakları talep etti. İspanya, İtalya ve Fransa, Yunanistan'a ek uçak ve itfaiye ekibi gönderdi.
Uzmanlar, orman yangınlarının artık sadece yaz aylarının sorunu olmaktan çıktığını, yılın büyük bölümüne yayıldığını ifade ediyor. Akdeniz ülkeleri, orman yönetimi ve yangın önleme konusunda daha kapsamlı politikalar geliştirmek zorunda. Aksi takdirde, her yıl daha fazla orman alanı kül olacak ve binlerce insan yerinden edilecek. Yunanistan'da son 20 yılda orman yangınlarında yaklaşık 1,5 milyon hektar alan yandı; bu, ülke yüzölçümünün yüzde 10'una tekabül ediyor. Yangınların ekonomik maliyeti de milyarlarca avroyu buluyor; turizm gelirlerinde düşüş, tarım arazilerinin zarar görmesi ve altyapının tahrip olması, ülke ekonomisini olumsuz etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yunanistan'daki yangınlar, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de bölgesel istikrar ve iş birliği açısından önem taşıyor. İki ülke, geçmişte Ege'de yaşanan orman yangınlarında karşılıklı yardımlaşma örnekleri sergilemişti; bu tür krizler, Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde diyalog zeminini güçlendirebilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin Akdeniz havzasındaki ortak etkisi, iki ülkenin de yangınlarla mücadelede ortak stratejiler geliştirmesini gerektiriyor. Türkiye, kendi orman yangınlarıyla mücadele deneyimini Yunanistan'la paylaşabilir; özellikle yangın söndürme uçakları ve erken uyarı sistemleri konusunda iş birliği yapılabilir. Bölgesel çapta, Akdeniz ülkelerinin iklim değişikliğiyle mücadele ve afet yönetimi konularında ortak hareket etmesi, gelecekte yaşanabilecek krizlerin etkisini azaltabilir.
