Singapur’un kentsel dönüşüm otoritesi Urban Redevelopment Authority (URA), yeraltı altyapısında devrim niteliğinde bir yaklaşımı hayata geçiriyor. İlk kez Tengah New Town kent merkezinde uygulanan bu sistem, elektrik, su, doğalgaz ve iletişim hatlarını ortak tünellerde toplayarak yol kazılarını neredeyse sıfıra indiriyor. Gelişmiş haritalama teknolojisi ve koordineli planlama ile desteklenen proje, altyapı bakım ve yenileme çalışmalarının oluşturduğu trafik kaosunu ortadan kaldırmayı hedefliyor. URA yetkilileri, bu yöntemin hem maliyetleri düşüreceğini hem de kent sakinlerinin günlük yaşam kalitesini artıracağını belirtiyor.
Gelişmenin arka planı
Singapur gibi sınırlı araziye sahip bir kent devletinde, yeraltı altyapısının verimli yönetimi hayati önem taşıyor. Bugüne kadar her kamu kurumu kendi altyapısını ayrı ayrı döşediği için yol kazıları yılda ortalama 500 kez tekrarlanıyordu. Tengah New Town’da uygulanan yeni modelde ise tüm tesisatlar 2 metre genişliğinde ortak tünellere yerleştiriliyor. Bu tüneller, akıllı sensörlerle donatılmış merkezi bir izleme sistemine bağlanıyor. Arıza durumunda tek bir noktadan müdahale edilebiliyor.
Projenin en dikkat çekici yanlarından biri, 3 boyutlu haritalama teknolojisi. LIDAR ve yer radarı kullanılarak oluşturulan dijital ikizler sayesinde, yeraltındaki her bir boru ve kablonun konumu santimetre hassasiyetinde belirleniyor. Bu sayede kazı yapılmadan önce mevcut altyapının nerede olduğu bilindiği için hasar riski ortadan kalkıyor. URA, bu verileri tüm kamu kurumları ve inşaat firmalarıyla paylaşarak koordinasyonu artırıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Singapur’un bu girişimi, özellikle hızlı kentleşen Asya-Pasifik ülkeleri için örnek teşkil ediyor. Tokyo, Seul ve Şanghay gibi mega kentler de benzer sorunlar yaşıyor; yollar sürekli kazılıyor, trafik aksıyor. Singapur’un modeli, altyapı yatırımlarının uzun vadede daha ekonomik olmasını sağlıyor. Dünya Bankası verilerine göre, gelişmekte olan ülkelerde altyapı çalışmalarının yüzde 30’u yol kazılarına gidiyor. Ortak tünel sistemi bu maliyeti yarı yarıya düşürebilir. Ayrıca iklim değişikliğiyle mücadelede de karbon salınımını azaltıyor: Kazı çalışmaları sırasında kullanılan ağır iş makineleri ve trafik sıkışıklığından kaynaklanan emisyonlar önlenmiş oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de özellikle büyük şehirlerde altyapı çalışmaları sık sık yol kazılarına sebep oluyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde yıllık ortalama binlerce kazı izni veriliyor. Singapur’un bu modeli, belediyeler ve ilgili bakanlıklar için ilham verici olabilir. Özellikle deprem riski altındaki bölgelerde, yeraltı altyapısının ortak tünellerde toplanması hem daha hızlı müdahale imkanı sağlar hem de hasarı azaltır. Ancak bu sistemin uygulanabilmesi için güçlü bir koordinasyon mekanizması ve dijital haritalama altyapısı gerekiyor. Mevcut mevzuat ve kurumlar arası işbirliği bu tür bir dönüşüm için henüz yeterli değil; ancak pilot bölgelerde denenmesi Türkiye için büyük fayda sağlayabilir.
