ABD Kongresi'ne sunulan yeni bir yasa tasarısı, yabancı işçi çalıştırmak isteyen şirketlerin, aynı anda Amerikalı çalışanlarını işten çıkarıp çıkarmadıklarını şeffaf bir şekilde beyan etmelerini zorunlu kılıyor. Tasarı, özellikle teknoloji devlerinin son dönemdeki toplu işten çıkarmaları ve aynı anda H-1B vizesi başvurularını artırması üzerine gündeme geldi.
Yasa tasarısının içeriği
Temsilciler Meclisi üyesi Demokrat Pramila Jayapal tarafından sunulan "Visa Transparency Antifraud Act" (Vize Şeffaflığı ve Dolandırıcılıkla Mücadele Yasası), işverenlerin H-1B, L-1 ve diğer geçici işçi vizeleri için başvuru yaparken, son 180 gün içinde herhangi bir işten çıkarma yapıp yapmadıklarını, eğer yaptılarsa bunların sayısını ve pozisyonlarını açıklamasını istiyor. Ayrıca, başvuru sahibi şirketlerin gelecek 180 gün içinde planladıkları işten çıkarmaları da bildirmeleri gerekecek.
Tasarıya göre, yanlış beyanda bulunan şirketler 50 bin dolara kadar para cezasına çarptırılabilecek ve vize başvuruları iki yıl süreyle reddedilecek. Ayrıca, işten çıkarılan Amerikalı çalışanların yerine daha düşük ücretle yabancı işçi getirilmesi de yasaklanıyor. Jayapal, "Bir şirket binlerce Amerikalıyı işten çıkarırken aynı anda dünyanın dört bir yanından ucuz işgücü getiriyorsa, bu sistemin kötüye kullanıldığı açıktır. Bu yasa, işçilerin korunması ve şeffaflığın artırılması için kritik önemde" dedi.
Küresel ve bölgesel boyut
Tasarı, yalnızca ABD'de değil, dünya genelinde göçmen işçi politikalarını etkileyebilecek bir öneme sahip. Özellikle Kanada, Almanya ve Birleşik Krallık gibi vasıflı işgücü göçüne dayalı ülkeler, benzer düzenlemeleri değerlendirebilir. Öte yandan, Hindistan ve Çin gibi büyük işgücü ihraç eden ülkeler, bu tür kısıtlamaların küresel teknoloji şirketlerinin işe alım stratejilerini nasıl etkileyeceğini yakından izliyor. Tasarının, ABD'deki yabancı işçi sayısını azaltması beklenmiyor; ancak işverenlerin daha şeffaf davranmasını sağlayarak sistemin kötüye kullanımını engellemesi amaçlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD'nin H-1B vizesi kapsamında önemli sayıda vasıflı işgücü gönderen ülkelerden biri olmasa da, bu yasa tasarısı küresel göçmen politikalarındaki trendi yansıtması açısından önemli. Özellikle Türk teknoloji şirketlerinin ABD'de ofis açma veya iş birliği yapma planları varsa, bu tür şeffaflık düzenlemeleriyle karşılaşabilir. Ayrıca, ABD'deki işten çıkarma ve vize başvuruları arasındaki bağlantının sorgulanması, Türkiye'de de benzer düzenlemelerin gündeme gelmesine yol açabilir. Ancak doğrudan bir etki beklenmemekle birlikte, küresel işgücü hareketliliğindeki bu tür düzenlemeler, Türk firmalarının uluslararası rekabet gücünü dolaylı yoldan etkileyebilir.