Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) para politikasında normalleşme adımlarına rağmen, Japon yeni küresel piyasalarda beklenmedik bir şekilde değer kaybetmeye devam ediyor. Mizuho Bank’ın FICC Stratejisi EMEA Başkanı Jordan Rochester, yenin G10 para birimleri arasında alışılmadık bir davranış sergilediğini belirterek, dolar-yen paritesinin mevcut seviyelerde kalmasının temel analizlerle çeliştiğini ifade etti. Rochester, Bloomberg Televizyonu’na yaptığı açıklamada, “Tüm çerçevelerden bakıldığında dolar-yen paritesinin daha düşük olması gerekir” dedi.
Gelişmenin Arka Planı: Yen Neden Zayıf?
Japon yeni, 2024 yılının başından bu yana ABD doları karşısında yaklaşık %10 değer kaybetti. BoJ’un Mart ayında faiz artırımına gitmesine ve negatif faiz politikasına son vermesine rağmen, yen üzerindeki baskı azalmadı. Analistler, bu durumun temel nedenleri arasında ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerini geciktirme ihtimalini ve Japonya ile ABD arasındaki geniş faiz farkını gösteriyor. Rochester, yenin artık G10 para birimleri gibi hareket etmediğini, bunun yerine “G10 dışı” bir profile büründüğünü vurguluyor. Özellikle carry trade işlemlerinin yenin zayıflamasında büyük rol oynadığı belirtiliyor. Yatırımcılar, düşük faizli yenden borçlanarak yüksek getirili varlıklara yatırım yapmayı tercih ediyor.
Dolar-yen paritesi son olarak 158 seviyesine yükselerek son 34 yılın en yüksek seviyelerine yaklaştı. BoJ’un ve Japonya Maliye Bakanlığı’nın olası müdahale sinyallerine rağmen, piyasa oyuncuları yenin daha da zayıflayabileceğini fiyatlıyor. Teknik analizlerde, 160 seviyesinin psikolojik bir eşik olduğu belirtiliyor.
Küresel Boyut: Yen Zayıflığının Sıçrama Etkileri
Yen üzerindeki baskı, küresel ölçekte de yankı buluyor. Zayıf yen, Japon ihracatçılarına rekabet avantajı sağlarken, Güney Kore ve Çin gibi rakip ülkelerin para birimleri üzerinde de baskı yaratıyor. Japonya’nın Asya’nın en büyük ekonomisi olması nedeniyle, yen hareketleri bölgesel para birimlerini doğrudan etkiliyor. Ayrıca, yenin zayıflaması, Japon varlık fiyatlarını ve yabancı yatırımcıların Japonya’ya olan ilgisini de şekillendiriyor. Öte yandan, Japon yetkililerin döviz piyasasına müdahale olasılığı, küresel piyasalarda oynaklığı artırabilir. Geçmişte yapılan müdahaleler, kısa vadeli dalgalanmalara yol açsa da uzun vadeli trendi değiştirememişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye’yi doğrudan etkilemese de, küresel bir para birimi olan yenin zayıflaması, gelişmekte olan ülke para birimleri için bir emsal teşkil ediyor. Türk lirası gibi yüksek enflasyon ve düşük rezervlerle mücadele eden para birimleri, yenin durumundan ders çıkarabilir. Ayrıca, uluslararası ticarette yen cinsinden borçlanma veya ticaret yapan Türk şirketleri için kur riski artabilir. Merkez bankalarının para politikalarında bağımsız hareket etme kabiliyetinin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor. Türkiye’nin ihracat rekabetçiliği açısından ise, zayıf yen Asya ülkeleri karşısında avantaj sağlayabilir ancak bu durum sürdürülebilir değildir.
