Birleşmiş Milletler, Yemen'de Temmuz ayından bu yana en az 76 bin kişinin çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kaldığını açıkladı. Ülkenin kuzeyinde Husiler ile hükümet güçleri arasındaki çatışmalar şiddetlenirken, yerinden edilen sivillerin sayısı her geçen gün artıyor. BM yetkilileri, insani yardım operasyonlarının yetersiz kaldığını ve bölgede ciddi bir insani kriz yaşandığını belirtiyor.
İnsani Krizin Boyutları
Yemen, 2014 yılından bu yana iç savaşın pençesinde. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun 2015'te başlattığı askeri müdahale, çatışmayı daha da derinleştirdi. Ülkede 4 milyondan fazla insan yerinden edilmiş durumda ve nüfusun büyük bir kısmı insani yardıma muhtaç. BM verilerine göre, her ay on binlerce kişi çatışmalardan kaçarak güvenli bölgelere sığınıyor.
Temmuz ayındaki artış, özellikle Hudeyde ve Taiz cephelerindeki yoğunlaşan çatışmalardan kaynaklanıyor. Hudeyde limanı, ülkeye giren insani yardımların büyük bölümünün geçiş noktası olması nedeniyle stratejik önem taşıyor. Liman çevresindeki çatışmalar, yardım malzemelerinin sevkiyatını da sekteye uğratıyor.
Yerinden edilen aileler, çoğunlukla çöl bölgelerinde veya geçici kamplarda hayatta kalmaya çalışıyor. Temiz su, gıda, barınma ve sağlık hizmetlerine erişim son derece kısıtlı. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), bu yıl içinde Yemen'de 20 milyondan fazla insanın insani yardıma ihtiyaç duyduğunu tahmin ediyor.
Uluslararası Tepkiler ve Çözüm Arayışları
Uluslararası toplum, Yemen'deki insani krize yönelik çözüm arayışlarını sürdürüyor. BM Yemen Özel Temsilcisi, taraflar arasında ateşkes sağlanması için çaba harcıyor ancak çatışmalar devam ediyor. İnsan hakları örgütleri, özellikle sivillere yönelik saldırıların uluslararası hukuku ihlal ettiğini vurguluyor.
İnsani yardım kuruluşları, artan ihtiyaçlara rağmen fon sıkıntısı çekiyor. BM, bu yıl için talep edilen 4,3 milyar dolarlık yardımın sadece yarısından azının toplandığını açıkladı. Fon eksikliği nedeniyle birçok programın askıya alınması riski bulunuyor.
Yemen'deki çatışma, bölgesel güçlerin vekalet savaşına dönüşmüş durumda. İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan ve BAE destekli hükümet güçleri arasındaki mücadele, ülkeyi parçalanma noktasına getirdi. Kızıldeniz'in güvenliği açısından da kritik olan Yemen, küresel deniz ticareti için de risk oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yemen'deki istikrarsızlık, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı üzerinden küresel ticareti tehdit ediyor. Türkiye, bölgedeki insani krize kayıtsız kalmayarak yardım gönderiyor ve diplomatik çözüm çağrısı yapıyor. Ancak çatışmanın uzaması, bölgesel istikrarsızlığı artırarak Türkiye'nin güvenlik ve ekonomik çıkarlarını olumsuz etkiliyor. Ayrıca, Yemen'den kaçan mülteciler için yeni göç dalgaları riski bulunuyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve İran arasındaki dengeyi koruyarak çatışmanın çözümü için aktif diplomasi yürütmeli.
