Avrupa Yayıncılar Konseyi (EPC) ve İngiltere'nin rekabet otoritesi, Meta'nın yapay zeka (AI) modellerini eğitmek için kullanıcı verilerini kullanma şartlarına karşı harekete geçti. EPC, şirketin 26 Haziran'da yürürlüğe girecek yeni gizlilik politikasını "kabul edilemez" olarak nitelendirerek Brüksel ve Londra'yı düzenleyici müdahaleye çağırdı. Avrupa Komisyonu sözcüsü, Meta'nın AB yasalarına uymak zorunda olduğunu belirtirken, İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA) şirketi açıklama yapmaya çağırdı.
Yayıncıların itirazı ve Meta'nın planı
Meta, geçtiğimiz ay yaptığı duyuruda, 26 Haziran'dan itibaren Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği'ndeki kullanıcıların kamuya açık paylaşımlarını yapay zeka modellerini eğitmek için kullanacağını açıklamıştı. Şirket, bu verilerin "yapay zeka deneyimlerini iyileştirmek" için kullanılacağını savunuyor. Ancak Avrupa Yayıncılar Konseyi, bu hamlenin yayıncıların telif haklarını ve kullanıcıların gizliliğini ihlal ettiğini öne sürüyor. EPC direktörü Angela Mills Wade, yaptığı açıklamada, "Meta'nın kullanıcıları ve yayıncıları rıza olmadan verilerini yapay zeka eğitimine dahil etmeye zorlaması kabul edilemez. Düzenleyiciler derhal harekete geçmeli" dedi.
Meta sözcüsü ise yaptığı savunmada, şirketin yasalara uyduğunu ve kullanıcılara itiraz hakkı tanındığını belirtti. Şirket, Avrupa'da gizlilik kurallarına uyum için 2023'te bir dizi değişiklik yaptığını hatırlattı. Ancak yayıncılar, Meta'nın bu konudaki geçmişteki ihlalleri nedeniyle güvenilirliğini sorguluyor.
Düzenleyicilerin tutumu ve olası yaptırımlar
Avrupa Komisyonu, konuyla ilgili olarak yaptığı yazılı açıklamada, "Meta, AB'nin veri koruma ve dijital hizmetler mevzuatına tam uyum sağlamak zorundadır. Komisyon, bu konuyu yakından takip etmektedir" ifadelerine yer verdi. AB'nin Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ve Dijital Hizmetler Yasası (DSA), şirketlere kullanıcı verilerinin işlenmesi konusunda sıkı yükümlülükler getiriyor. İhlal durumunda küresel cironun yüzde 6'sına varan para cezaları uygulanabiliyor.
İngiltere'de ise Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), Meta'yı yeni planları hakkında açıklama yapmaya çağırdı. Kurum sözcüsü, "Yapay zeka modellerinin rekabet üzerindeki etkilerini ve tüketici haklarını korumak için bu tür hamleleri dikkatle izliyoruz" dedi. CMA, daha önce de Meta'nın veri kullanımı konusundaki tutumunu incelemiş ve şirkete çeşitli tavsiyelerde bulunmuştu.
Uzmanlar, Meta'nın bu hamlesinin yapay zeka yarışında geri kalmamak için attığı bir adım olduğunu belirtiyor. Ancak yayıncılar, teknoloji devlerinin içeriklerini telif ödemesi yapmadan kullanmasından şikayetçi. Avrupa Yayıncılar Konseyi, konuyu hem AB Komisyonu hem de İngiltere hükümeti nezdinde gündeme taşıyacaklarını duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Meta'nın yapay zeka eğitimi için kullanıcı verilerini kullanma planı, Türkiye'deki yayıncılar ve dijital hak savunucuları için de yakından takip edilmesi gereken bir gelişme. Türkiye'de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve yeni yayımlanan yapay zeka düzenlemeleri, kullanıcı verilerinin korunması konusunda AB ile benzer ilkeleri benimsiyor. Eğer Meta, AB'de olduğu gibi Türkiye'de de benzer bir adım atarsa, Türk yayıncıları ve kullanıcıları için telif ve gizlilik riskleri ortaya çıkabilir. Ayrıca, küresel teknoloji şirketlerinin veri politikaları, Türkiye'nin dijital egemenlik ve veri yerelleştirme tartışmalarında önemli bir referans noktası oluşturuyor. Türkiye'nin, AB ve İngiltere'nin aldığı pozisyonları izleyerek kendi düzenlemelerini şekillendirmesi beklenebilir.
