Küresel piyasalarda yapay zeka (AI) alanında elde edilen kazanımların zafer çığlıklarıyla kutlanmasına rağmen, TS Lombard analistleri iki klasik piyasa zirvesi işaretinin belirdiğini uyarıyor. Özellikle 'capex recycling' (sermaye harcamalarının geri dönüşümü) eğilimi, yatırımcıların AI patlamasından elde ettiği getirilerin sürdürülebilirliğine gölge düşürüyor. Bu durum, teknoloji devlerinin devasa yatırımlarının ne kadarının gerçek değer yarattığı sorusunu yeniden gündeme getiriyor.
Gelişmenin Arka Planı: Capex Recycling Tehlikesi
Analistlere göre, şirketler AI altyapısına yaptıkları büyük harcamaları (capex) 'geri dönüştürerek' bilançolarını şişiriyor. Bu, mevcut yatırımların gelecekteki nakit akışlarıyla aynı getiriyi sağlamayacağı anlamına geliyor. TS Lombard'ın kıdemli ekonomisti, "Yatırımcılar AI'nın vaat ettiği verimlilik artışını satın alırken, şirketler aslında eski varlıklarını yeniden etiketliyor" dedi. ABD'deki teknoloji hisselerindeki yükseliş, 2000'lerdeki dot-com balonunu andırıyor; ancak bu kez temel dinamikler farklı. Büyük teknoloji şirketleri (Big Tech), AI yatırımlarını finanse etmek için borçlanma yerine kendi kârlarını kullanma eğiliminde. Bu, kısa vadede kârlılığı artırsa da, yatırımların geri dönüşü belirsizliğini koruyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Piyasa Zirvesi Sinyalleri
Klasik piyasa zirvesi işaretlerinden biri, 'herkesin kazandığı' bir ortamda görülen aşırı iyimserlik. AI hisselerindeki yükseliş, bu iyimserliğin tipik bir örneği. İkinci sinyal ise, yatırımcıların riskten kaçış eğiliminin azalması ve 'meme' hisselerinin yeniden canlanması. Bu durum, küresel çapta algoritmik ticaretin ve pasif yatırım fonlarının etkisiyle daha da belirginleşiyor. Avrupa ve Asya piyasaları da ABD'deki AI dalgasından etkilenirken, merkez bankalarının faiz politikaları bu sürece ek bir kırılganlık katıyor. Özellikle Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) para politikasında olası bir sıkılaşma, carry trade işlemlerini tersine çevirebilir ve AI odaklı piyasalarda dalgalanmayı artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küresel AI yatırımlarındaki bu döngüsel risk, Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalar için iki ucu keskin bir kılıç. Bir yandan yabancı yatırımcının teknolojiye olan ilgisi, Türk şirketlerinin de benzer alanlara yatırım yapmasını teşvik edebilir. Öte yandan, küresel risk iştahı daraldığında sermaye akımları tersine dönebilir, lira üzerinde baskı oluşturabilir. Türkiye'nin AI alanındaki girişimlerinin, özellikle savunma ve finans sektöründe, bu küresel eğilimleri yakından takip etmesi ve yerel kabiliyetlerini güçlendirmesi stratejik bir öneme sahip. Aksi halde, küresel AI balonunun sönmesi, Türk teknoloji sermayesi üzerinde olumsuz etki yaratabilir.
