Wall Street’te son yıllarda patlama yapan yapay zeka destekli hisse senedi ticareti, yatırımcıların geleneksel avantajlarını ortadan kaldırdı. Çok sayıda fon ve bireysel yatırımcı, aynı AI modellerini kullanarak benzer hisselere yönelince, piyasa ortalamasını aşan getiri ("alpha") neredeyse imkansız hale geldi. Uzmanlara göre “%6 çözümü” olarak bilinen stratejinin sonu geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Yapay zeka tabanlı ticaret sistemleri, büyük veri setlerini analiz ederek kısa vadeli fiyat anomalilerini yakalamayı hedefliyor. Ancak bu sistemlerin sayısı arttıkça, aynı sinyallere dayanarak alım-satım yapan fonlar birbirlerinin işlemlerini etkisiz hale getiriyor. Örneğin, popüler makine öğrenimi modelleri genellikle aynı göstergelere (düşük volatilite, yüksek hacim gibi) yöneldiği için, bu hisselerde aşırı talep oluşuyor ve fiyat avantajı siliniyor.
Finansal teknoloji şirketi AlphaTrAI’nin CEO’su Dr. Richard Chen, “Artık herkes aynı verileri, aynı algoritmaları kullanıyor. Eskiden rakip firmaların ham verilere erişimi kısıtlıydı; şimdi bulut tabanlı AI araçları herkese açık. Bu da ‘kitle zekası’nı bir lanete dönüştürüyor” diyor. Chen’e göre, 2020’de AI fonlarının ortalama getirisi benchmark’ın %6 üzerindeyken, 2024’te bu fark sıfıra yaklaştı.
Küresel ve Bölgesel Boyut
Bu durum, başta ABD olmak üzere tüm büyük borsalarda hissediliyor. Londra Borsası’ndaki AI odaklı hedge fonlarının performansı da son iki yılda belirgin şekilde düştü. Asya’da ise Japonya ve Singapur merkezli fonlar, yerel hisselerde hâlâ kısmen avantaj sağlayabiliyor; ancak küresel AI modellerinin yaygınlaşmasıyla bu avantajın da birkaç yıl içinde kaybolması bekleniyor.
Öte yandan, merkez bankalarının faiz politikaları da AI ticaretini etkiliyor. Düşük faiz ortamında daha riskli yatırımlara yönelen AI sistemleri, faiz artış dönemlerinde nakde yöneliyor. Bu da aynı anda hareket eden çok sayıda fonun piyasa oynaklığını artırmasına neden oluyor. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), konuyu yakından izlediğini ancak düzenleme için henüz bir adım atmadığını açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’deki yatırımcılar için bu gelişme, küresel piyasalarda işlem yapan fonların getirisinin daha da düşeceği anlamına geliyor. Borsa İstanbul’da AI tabanlı ticaret henüz yaygın olmasa da, yabancı yatırımcıların bu trendi takip etmesi yerel hisselerdeki dalgalanmaları artırabilir. Ayrıca, Türk bankalarının ve aracı kurumların AI kullanımı arttıkça, yerel piyasalarda da benzer bir getiri düşüşü yaşanması olası. Bu nedenle, Türk yatırımcıların alternatif stratejilere (temel analiz, uzun vadeli holding) yönelmesi daha akıllıca olabilir.
