Yapay zeka teknolojilerine yönelik küresel yatırım patlaması, dünya borsalarında tarihi bir yükseliş dalgasını beraberinde getirirken, ABD yönetiminin Çin menşeli ileri teknoloji ürünlerine yönelik yeni bir tarife paketi hazırlığında olduğu bildirildi. Bloomberg kanalının küresel yatırımcılara yönelik hazırladığı The China Show programının 3 Haziran 2026 tarihli yayınında, dünyanın ikinci büyük ekonomisi Çin'deki gelişmelerin yanı sıra yapay zeka odaklı tech rally ve ticaret savaşlarının yeni cephesi masaya yatırıldı. Sunucular Yvonne Man ve David Ingles, hem politika hem de piyasa dinamiklerini en yetkin isimlerle tartışmaya açtı.
Yapay Zeka Yatırımları Küresel Borsalara Can Suyu Oldu
Son 12 ayda OpenAI, Google DeepMind, Anthropic ve Çin merkezli Baidu gibi şirketlerin büyük dil modelleri ve otonom sistemler alanındaki atılımları, teknoloji hisselerini adeta uçurdu. S&P 500 endeksinde teknoloji ağırlıklı şirketlerin payı yüzde 40'a yaklaşırken, Nasdaq Bileşik Endeksi yılbaşından bu yana yüzde 30'un üzerinde değer kazandı. Özellikle Nvidia, AMD ve TSMC gibi çip üreticilerinin hisseleri, yapay zeka donanımına olan talep patlaması sayesinde rekor üstüne rekor kırıyor. Çin'de ise şirketlerin yapay zeka entegrasyonu konusunda hızlı adımlar atması, Hong Kong ve Şanghay borsalarında teknoloji hisselerine olan ilgiyi artırdı.
Uzmanlara göre bu yükselişin ardında sadece spekülatif bir balon değil, aynı zamanda şirketlerin bilançolarına yansıyan somut büyüme rakamları yatıyor. Yapay zeka tabanlı yazılım ve hizmetlerin kurumsal müşteriler tarafından benimsenme hızı, gelir tablolarını olumlu etkiliyor. Ancak aşırı değerleme endişeleri de giderek daha fazla dile getiriliyor; bazı analistler, mevcut fiyatların gelecekteki beklentileri fazlasıyla fiyatladığını savunuyor.
ABD-Çin Ticaret Savaşında Yeni Cephe: Gümrük Tarifeleri
Yapay zeka coşkusunun gölgesinde, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Çin'den ithal edilen yarı iletkenler, lityum iyon piller ve elektrikli araç bileşenlerine yönelik yüzde 25'e varan ek gümrük vergileri getirmeye hazırlandığı öğrenildi. Beyaz Saray kaynaklarına göre, söz konusu tarifeler ulusal güvenlik gerekçesiyle Temmuz ayı başında yürürlüğe girebilir. Çin Ticaret Bakanlığı ise henüz resmi bir açıklama yapmamış olsa da, Pekin'in benzer misilleme tedbirleri alabileceği belirtiliyor. Bu durum, küresel tedarik zincirlerinde yeni bir kırılma noktası yaratabilir.
Uzmanlar, ABD'nin bu hamlesinin yapay zeka yarışında stratejik bir üstünlük sağlama amacı taşıdığını düşünüyor. Özellikle çip üretiminde Çin'in hızlı ilerleyişi, Washington'da endişe yaratmış durumda. Ancak bu tür korumacı önlemlerin kısa vadede enflasyonu yeniden tetikleme riski de bulunuyor. Piyasalar, tarifelerin boyutuna ve kapsamına bağlı olarak volatilitenin artabileceği uyarısı yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için bir uyarı niteliği taşıyor. Küresel teknoloji devleri arasındaki bu rekabet, Türkiye'nin henüz yeterli hamleyi yapamadığı yapay zeka ekosistemini hızla geliştirmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşları, Türkiye'nin ihracat pazarlarını ve tedarik zincirlerini doğrudan etkileyebilir. Yeni tarifeler, özellikle otomotiv ve elektronik sektörlerinde Türk firmaları için fırsatlar yaratabileceği gibi, maliyet artışları yoluyla rekabet gücünü de zorlayabilir. Türkiye'nin bu jeopolitik dönüşümden payına düşeni alabilmesi için teknoloji odaklı bir kalkınma stratejisini acilen hayata geçirmesi elzem görünüyor.
