Küresel piyasalarda teknoloji hisselerinde ani ve sert bir satış dalgası yaşanıyor. Yatırımcılar arasında yaygınlaşan endişenin merkezinde, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka (AI) alanındaki devasa harcamalarının sürdürülebilirliği yer alıyor. Nasdaq Bileşik Endeksi ve S&P 500’deki teknoloji ağırlıklı şirketler, son işlem gününde yüzde 3’ü aşan değer kayıpları kaydetti. Analistler, bu düşüşü, AI balonunun patlama riskine yönelik artan farkındalığa bağlıyor.
AI Yatırımlarının Karlılık Sorgusu
Son iki yılda yapay zeka alanına yapılan yatırımlar rekor seviyelere ulaştı. Microsoft, Alphabet (Google), Amazon ve Meta gibi devler, AI altyapısı için yüz milyarlarca dolar harcama taahhüdünde bulundu. Ancak bu yatırımların ne kadarının karlı geri dönüş sağlayacağı konusundaki belirsizlikler giderek artıyor. Özellikle, üretken AI modellerinin (ChatGPT benzeri) yüksek işletme maliyetleri ve henüz net bir iş modeli oluşturamamış olması, yatırımcıları tedirgin ediyor.
Geçtiğimiz hafta yayımlanan bazı şirket bilançoları, AI harcamalarının gelir artışına oranla beklenenden daha yavaş yansıdığını gösterdi. Bu durum, “AI harcamaları bir balon mu?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Teknoloji hisselerindeki satış dalgası, sadece ABD borsalarıyla sınırlı kalmayıp, Asya ve Avrupa piyasalarına da sıçradı. Hong Kong Hang Seng Teknoloji Endeksi yüzde 4, Frankfurt Dax Borsası ise yüzde 2,3 değer kaybetti.
Küresel Piyasalara Yansımalar ve Uzman Görüşleri
Uzmanlar, bu düşüşün teknoloji sektörünün geneline yönelik bir güven kaybından ziyade, AI yatırımlarının hızı ve ölçeği konusunda bir “düzeltme” olarak yorumlanması gerektiğini belirtiyor. Goldman Sachs analistlerine göre, AI altyapısına yapılan yatırımların 2025 yılına kadar 200 milyar doları aşması bekleniyor, ancak bu yatırımların getirisinin en erken 2026 sonrası görülebileceği tahmin ediliyor.
Öte yandan, yatırımcılar, daha temkinli bir yaklaşımla portföylerini çeşitlendirme yoluna gidiyor. Savunma, sağlık ve enerji gibi “güvenli liman” sektörlerine yönelim artıyor. Bitcoin ve altın gibi alternatif varlıklarda da kısa süreli bir yükseliş gözlemlendi. Yine de uzmanlar, teknoloji hisselerindeki bu düzeltmenin kalıcı olmadığını, AI’nin uzun vadede hâlâ büyük bir potansiyel taşıdığını vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, küresel teknoloji hisselerine yatırım yapmış Türk yatırımcıları kısa vadede olumsuz etkileyebilir. Ancak daha önemlisi, Türkiye’nin kendi yapay zeka stratejileri açısından bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye’nin son yıllarda artırdığı yapay zeka yatırımları, küresel trend ve riskleri dikkate alarak planlanmalı. Hızlı ve büyük harcamalar yerine, verimlilik ve yerel ihtiyaçlara odaklı sürdürülebilir bir model benimsenmesi, bu tür küresel dalgalanmalardan korunmak için elzem. Ayrıca, dışa bağımlılığı azaltacak yerli teknoloji geliştirme çabaları desteklenmeli.
