Yapay zeka yatırımlarının ateşli yükselişi, bellek çip üreticisi Micron Technology'nin hayal kırıklığı yaratan üç aylık sonuçlarının ardından sarsıcı bir fren sinyali verdi. Şirketin Wall Street beklentilerini karşılayamayan bilançosu, çip ve teknoloji hisselerinde haftalardır süregelen düşüşü daha da derinleştirdi. Yatırımcılar, yapay zekaya akan milyarlarca doların sürdürülebilirliğini sorgulamaya başlarken, sektörün kaderini belirleyecek olanın yalnızca Micron değil, önümüzdeki haftalarda açıklanacak Nvidia ve AMD gibi devlerin raporları olduğu belirtiliyor. Bu gelişme, küresel teknoloji piyasalarında bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Micron'dan Gelen Soğuk Duş
ABD merkezli Micron, 2025 mali yılının ikinci çeyreğine ilişkin gelir tahminini 7,9 milyar dolar olarak açıkladı. Bu rakam, analistlerin 8,98 milyar dolarlık beklentisinin oldukça altında kaldı. Şirket, zayıf talebin gerekçesi olarak 'yapay zeka dışındaki pazarlardaki yavaşlamayı' gösterdi. PC ve akıllı telefon üreticilerinin çip stoklarını eritmekte zorlandığına dikkat çeken Micron CEO'su, veri merkezi yatırımlarının ise hâlâ güçlü olduğunu ancak bu ivmenin önümüzdeki çeyreklerde yavaşlayabileceğini ima etti.
Haberin ardından Micron hisseleri işlem sonrasında yüzde 8 değer kaybederken, Nvidia, AMD ve Intel hisseleri de benzer bir düşüş trendine girdi. Nasdaq Vadeli İşlemleri, teknoloji ağırlıklı endekste satışların derinleşebileceğine işaret etti. Analistler, Micron'un tablosunun, yapay zeka balonunun ilk gerçek çatlağı olup olmadığını tartışıyor.
Uzun vadede teknoloji sektörü, 'boom-and-bust' yani patlama ve çöküş döngüleriyle anılır. 2000'deki dot-com balonu, 2008'deki mortgage krizi ve 2022'deki faiz artışlarıyla tetiklenen teknoloji çöküşü, bu döngünün en belirgin örnekleri arasında. Şimdi ise yapay zeka yatırımlarındaki aşırı iyimserlik, benzer bir döngünün yaşanıp yaşanmayacağı sorusunu gündeme taşıyor.
Küresel Piyasalar ve Sektörel Yansımalar
Micron'un ardından gelen olumsuz hava, yalnızca ABD ile sınırlı kalmadı. Asya piyasalarında Güney Koreli Samsung Electronics ve SK Hynix hisseleri, sırasıyla yüzde 3 ve yüzde 5 değer kaybetti. Avrupa'da ise ASML, Infineon ve STMicroelectronics gibi çip üreticileri, haftanın ilk işlem gününde satış baskısıyla karşılaştı. Analistler, özellikle yapay zeka için gerekli olan yüksek bant genişliğine sahip bellek çiplerinin talebinde bir yavaşlama olabileceğine dikkat çekiyor.
Öte yandan, bazı ekonomistler bu durumun yapay zeka çağının sonu değil, olgunlaşma evresine girdiği anlamına gelebileceğini savunuyor. JPMorgan analistleri, "Yatırımcılar, her yeni teknoloji devriminde olduğu gibi şişirilmiş beklentilerden gerçekçi kullanım senaryolarına geçiş yapıyor" değerlendirmesinde bulundu. Yapay zeka harcamalarının bu yıl hâlâ %20'nin üzerinde büyümesi bekleniyor ancak bu büyümenin önceki çeyreklerdeki gibi üç haneli olmayacağı tahmin ediliyor. Bu durum, özellikle teknoloji hisselerine endeksli pasif fonlardaki dalgalanmayı artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Micron kaynaklı çip krizi, Türkiye'nin teknoloji ithalatı ve ihracat dengeleri açısından iki yönlü bir etki yaratabilir. Kısa vadede, küresel çip fiyatlarındaki düşüş, Türkiye'nin elektronik ve otomotiv sektörlerinde maliyetleri azaltabilir; ancak yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarındaki yavaşlama, Türkiye'nin bu alanlardaki teknoloji transferi ve yerli üretim hedeflerini olumsuz etkileyebilir. Özellikle kamu ve özel sektörün yapay zeka altyapısına yönelik büyük projeleri (milli yapay zeka stratejisi, akıllı şehir uygulamaları) için kritik olan gelişmiş bellek çipleri ve işlemcilerin tedarikinde gecikmeler yaşanabilir. Türkiye, çip üretiminde dışa bağımlı olduğu için, ABD-Çin arasındaki teknoloji savaşının bir yansıması olan bu dalgalanma, yerli savunma sanayii ve elektronik sektörlerinde arz güvenliği riskini yeniden gündeme getirebilir. Uzun vadede, Türkiye'nin kendi çip tasarım ve üretim kapasitesini artırması, bu tür küresel şoklardan en az etkilenmek için bir zorunluluk olarak öne çıkıyor.
