ABD Senatosu'nun Georgia eyaleti temsilcisi Jon Ossoff, 2028 Demokrat Parti başkanlık ön seçimleri için yapılan ilk anketlerde adı en çok konuşulan adaylardan biri olarak öne çıktı. Ancak stratejistler, Georgia senatörünün önündeki en büyük engellerden birinin dinî kimliği olabileceğini söylüyor. Parti içinde İsrail ve Gazze savaşı nedeniyle yaşanan gerilimlerin gölgesinde yükselen Ossoff'un Yahudi olması, özellikle ilerici kanatta ve genç seçmen nezdinde bir soru işareti olarak görülüyor. Bu durum, ABD siyasetinde dinin hâlâ ne kadar belirleyici bir faktör olduğunu gözler önüne seriyor.
Ossoff'un Yükselişi ve Din Faktörü
Jon Ossoff, 2021'de Georgia'dan Senato'ya seçilerek eyaletin ilk Yahudi senatörü oldu ve Demokrat Parti içinde hızla yükselen bir yıldız haline geldi. Genç yaşı, medya becerisi ve bağış toplama kabiliyetiyle dikkat çeken Ossoff, 2028 başkanlık yarışı için yapılan erken anketlerde Senatör Bernie Sanders, Başkan Yardımcısı Kamala Harris ve Ulaştırma Bakanı Pete Buttigieg gibi isimlerle birlikte anılıyor. Ancak siyasi stratejistler, Ossoff'un Yahudi kimliğinin özellikle Demokrat Parti tabanındaki İsrail karşıtı duyguların arttığı bir dönemde dezavantaja dönüşebileceğini belirtiyor. 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırı ve ardından İsrail'in Gazze'ye başlattığı geniş çaplı operasyon, Demokrat Parti içinde derin bir bölünme yarattı. Partinin ilerici kanadı, İsrail'e yönelik eleştirilerini sertleştirirken, geleneksel kanat İsrail'in güvenlik hakkını savunmaya devam ediyor.
Ossoff, bu hassas dengede dikkatli bir dil kullanmayı tercih ediyor. İsrail'in kendini savunma hakkını teslim etmekle birlikte, Gazze'deki sivil kayıpları da dile getiriyor ve ateşkes çağrıları yapıyor. Ancak bu tutumu, her iki taraftan da eleştiri almasına yol açıyor. Bazı Yahudi Demokratlar, Ossoff'un İsrail'e yeterince destek vermediğini düşünürken, Filistin yanlısı seçmenler ise tamamen İsrail karşıtı bir çizgi bekliyor. Bu denge siyaseti, Ossoff'un başkanlık yarışında ne kadar geniş bir koalisyon kurabileceği sorusunu gündeme getiriyor.
Parti İçi Dinamikler ve Tarihsel Bağlam
Demokrat Parti, tarihsel olarak Yahudi Amerikalılar için bir yuva olmuştur. Ancak son yıllarda parti içindeki Filistin yanlısı hareketin yükselişi, bu ilişkiyi test ediyor. 2024 başkanlık seçimlerinde bazı sol gruplar, Başkan Joe Biden'ın İsrail politikasını protesto etmek için oy vermeme veya üçüncü parti adaylarını destekleme çağrısı yapmıştı. Bu dinamikler, 2028'de Yahudi bir adayın karşılaşacağı zorlukları artırabilir. Öte yandan, ABD siyasetinde dinî kimlik genellikle arka planda kalsa da, Yahudi adaylar için bu durum farklı işliyor. 2000 yılında Al Gore'un başkan yardımcısı adayı olarak gösterilen Senatör Joe Lieberman, bu alanda bir ilkti ve o dönemde dinî kimliği yoğun şekilde tartışılmıştı. Lieberman, başkanlık yarışına girmemişti ancak 2004'te Demokrat ön seçimlerine katıldığında Yahudi kimliği kampanyasında sürekli gündemde kaldı. Benzer şekilde, 2016'da Bernie Sanders'ın Yahudi olması, özellikle sosyal medyada antisemitik söylemlere maruz kalmasına neden olmuştu.
Stratejistler, Ossoff'un bu tür bir muameleyle karşılaşabileceğini ancak Georgia gibi bir eyalette seçim kazanmış olmasının onu daha dirençli kıldığını belirtiyor. Georgia, 2020'de Biden'ın kıl payı kazandığı, ardından 2021'de iki Demokrat senatörün seçildiği bir eyalet. Ossoff, burada hem kırsal hem de banliyö seçmenine hitap edebilen bir profil çiziyor. Ancak ulusal düzeyde, özellikle genç ve ilerici seçmenler arasında İsrail karşıtlığı giderek güçleniyor. Son anketler, Demokrat seçmenlerin önemli bir kısmının İsrail'e verilen askeri yardımın azaltılmasını desteklediğini gösteriyor. Bu ortamda Ossoff'un Yahudi kimliği, hem bir aidiyet hem de bir sınav olarak öne çıkıyor.
ABD Siyasetinde Din ve Gelecek Perspektifi
ABD'de başkanlık yarışına giren Yahudi adayların sayısı tarihsel olarak sınırlı. 2000'deki Lieberman deneyimi, dinin seçim kampanyalarında nasıl kullanılabileceğini gösterdi. Ossoff ise daha genç ve farklı bir jenerasyonu temsil ediyor. Onun Yahudi kimliği, sadece dinî bir aidiyet değil, aynı zamanda Güney'deki Yahudi cemaatinin bir parçası olma anlamına geliyor. Bu durum, onu hem Güneyli hem de Yahudi olarak konumlandırıyor; bu da geleneksel kalıpları kırabilir. Ancak parti içi gerilimler, bu kimliğin bir yük haline gelmesine neden olabilir. Demokrat Parti'nin 2028'de nasıl bir aday profili çizeceği, sadece Ossoff için değil, partinin geleceği için de belirleyici olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de Demokrat Parti içinde yükselen Yahudi aday tartışması, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerini doğrudan etkileyebilecek bir faktör. Türkiye, İsrail-Filistin meselesinde Filistin'in yanında yer alan bir dış politika izliyor ve Gazze'deki insani krizi sürekli gündemde tutuyor. Ossoff gibi İsrail'e mesafeli duran bir adayın güçlenmesi, Amerikan kamuoyunda İsrail karşıtlığının artması anlamına gelebilir; bu da Türkiye'nin bölgesel pozisyonunu güçlendirebilir. Ancak öte yandan, ABD iç siyasetindeki bu tür kimlik tartışmaları, Türkiye'nin Washington ile yürüttüğü savunma ve ekonomi müzakerelerinde belirsizlik yaratabilir. Özellikle F-16 satışı ve İsveç'in NATO üyeliği gibi konularda Kongre'deki dengeler değişebilir. Türkiye, ABD'deki seçim dinamiklerini yakından izlemeli ve olası bir Demokrat yönetimde İsrail politikalarının nasıl şekilleneceğini hesaba katmalı.
