Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin yayıncısı Dow Jones Publishing Co (Asia), Hong Kong'da eski bir muhabirin yerel bir basın sendikası başkanlığına aday olmasını yasadışı şekilde engellemekten suçlu bulundu. Doğu Mahkemesi perşembe günü şirketi iş kanunlarını ihlal etmekten mahkum etti, ancak eski muhabirin işten çıkarılmasıyla ilgili suçlamayı düşürdü. Dava, Hong Kong'da basın özgürlüğü ve işçi hakları endişelerini yeniden gündeme getirdi.
Olayın Arka Planı
Hong Kong'da faaliyet gösteren Dow Jones Publishing Co (Asia), 2020 yılında WSJ muhabiri Selina Cheng'in yerel bir basın sendikası olan Hong Kong Gazeteciler Sendikası (HKJA) başkanlığına aday olmasını engellediği gerekçesiyle yargılandı. Mahkeme, şirketin Cheng'in adaylığını engelleyerek Hong Kong İş Kanunu'nu ihlal ettiğine hükmetti. Ancak mahkeme, Cheng'in işten çıkarılmasının yasadışı olduğu yönündeki suçlamayı reddetti.
Hong Kong Gazeteciler Sendikası, 2020 yılında Çin'in Hong Kong'a getirdiği Ulusal Güvenlik Yasası'nın ardından baskı altına alınmıştı. Sendika, o dönemde hükümet yanlısı grupların ve yetkililerin hedefi haline gelmiş, bazı üyeleri gözaltına alınmıştı. Selina Cheng'in adaylığı, sendikanın zor bir dönemde yeniden yapılanma çabasının bir parçasıydı.
Dow Jones sözcüsü, karara ilişkin yaptığı açıklamada, şirketin kararı temyiz etmeyi değerlendirdiğini belirtti. Şirket, Cheng'in adaylığını engelleme gerekçesi olarak, çalışanların şirket politikalarına uygun hareket etmesi gerektiğini öne sürmüştü. Ancak mahkeme, bu gerekçeyi iş kanunlarına aykırı buldu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu dava, Hong Kong'da basın özgürlüğünün erozyona uğradığı yönündeki endişelerin bir parçası olarak görülüyor. 2020'de yürürlüğe giren Ulusal Güvenlik Yasası, bağımsız medya kuruluşları ve sivil toplum üzerindeki baskıyı artırdı. Birçok uluslararası gazete, Hong Kong'daki ofislerini taşıdı veya küçülttü. Wall Street Journal da 2021'de Hong Kong'daki ofisini Singapur'a taşıma kararı almıştı.
Dava, uluslararası işletmelerin Hong Kong'da karşılaştığı hukuki riskleri gözler önüne seriyor. Şirketler, Çin yasaları ile uluslararası iş standartları arasında sıkışmış durumda. Özellikle medya kuruluşları, çalışanlarının sendikal faaliyetleri nedeniyle hem yerel yönetimlerle hem de çalışanlarıyla sorun yaşayabiliyor.
Hong Kong Gazeteciler Sendikası, kararı "küçük bir zafer" olarak nitelendirdi ancak sendika üzerindeki baskının devam ettiğini vurguladı. Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) ve Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) gibi kuruluşlar, Hong Kong'daki basın özgürlüğü durumunu yakından izliyor. RSF'nin 2024 Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Hong Kong, 180 ülke arasında 140. sırada yer alıyor.
Dow Jones'un mahkumiyeti, sembolik bir karar olsa da, Hong Kong'daki iş kanunlarının hala kısmen işlediğini gösteriyor. Ancak işten çıkarma suçlamasının düşmesi, mahkemelerin siyasi baskılara ne ölçüde direnebildiği sorusunu akıllara getiriyor. Karar, Hong Kong'un hukuk sistemi üzerindeki tartışmaları da derinleştirecek gibi görünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hong Kong'daki basın özgürlüğü ve işçi haklarına yönelik bu dava, Türkiye'nin uluslararası medya ve insan hakları alanındaki pozisyonunu dolaylı olarak etkiliyor. Türkiye, son yıllarda basın özgürlüğü konusunda uluslararası eleştirilerle karşı karşıya. Hong Kong'daki benzer bir baskı ortamı, Türkiye'nin kendi iç dinamikleriyle karşılaştırılabilecek bir örnek teşkil ediyor. Ayrıca, Çin ile artan ekonomik ve diplomatik ilişkileri olan Türkiye için, Hong Kong'daki hukuki gelişmeler, bölgedeki yatırım ve iş ortamı hakkında fikir veriyor. Türk şirketleri, Hong Kong üzerinden Asya pazarlarına açılırken bu tür hukuki riskleri göz önünde bulundurmalı.
