Washington eyaletinde yılda 1 milyon dolardan fazla kazanan hanelere uygulanan yeni “milyoner vergisinin” yürürlükten kaldırılması için başlatılan kampanya, referandum barajını aştı. Eyalet Sekreteri Steve Hobbs’un sözcüsü, yerel Seattle Times gazetesine yaptığı açıklamada, Initiative 645 olarak bilinen girişimin Kasım 2025’te yapılacak seçimlerde oylanmak üzere yeterli imzayı topladığını doğruladı. Girişim, 2023 yılında kabul edilen ve eyaletin en zengin sakinlerinden yılda yaklaşık 500 milyon dolar ek gelir sağlaması hedeflenen yüzde 7’lik ek gelir vergisini hedef alıyor. Vergi karşıtları, ekonomik büyümeyi engellediğini ve yüksek gelirli bireylerin eyaleti terk etmesine yol açtığını savunuyor. Oysa kamu hizmetleri ve eğitim yatırımları için kritik bir kaynak olarak görülüyor.
Verginin Arka Planı ve Tartışmalar
Washington eyaleti, gelir vergisi olmayan nadir eyaletlerden biri. Ancak 2023’te Demokrat vali Jay Inslee’nin öncülüğünde kabul edilen yasa, 1 milyon dolar üzeri gelirlere ek bir vergi getirdi. Bu verginin eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler gibi alanlara aktarılması planlanıyordu. Ancak muhafazakar çevreler ve iş dünyası örgütleri, bu adımın eyaletin rekabet gücünü zayıflatacağını öne sürdü. Referandum kampanyası, “vergi yükünü adaletsiz bulduklarını” söyleyen girişimciler ve özgürlükçü gruplar tarafından yürütülüyor. Kampanyanın liderleri, verginin eyaletteki yüksek yaşam maliyetini daha da artırdığını ve yatırımları kaçırdığını iddia ediyor. Öte yandan destekçiler, verginin yalnızca en zengin kesimi etkilediğini ve kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği için hayati olduğunu savunuyor. Eyalet yasama organı, geçen yıl yapılan bir oylamada vergiyi koruma yönünde tavır almıştı. Ancak seçmen iradesiyle doğrudan karar verilmesi, ülke genelinde ilgiyle takip ediliyor.
Ulusal ve Küresel Yansımalar
Washington’daki referandum, ABD genelinde artan servet vergisi tartışmalarının bir parçası. Son yıllarda birçok eyalette “milyoner vergisi” önerileri gündeme gelirken, bunların bir kısmı kabul edilmiş, bir kısmı ise reddedilmişti. Massachusetts gibi eyaletlerde benzer vergiler yürürlükte. Bu tür vergiler, özellikle gelir eşitsizliği ve kamu hizmetlerinin finansmanı konularında ideolojik bir cepheleşmeyi temsil ediyor. Ekonomistler, verginin yüksek gelirli bireylerin eyalet değiştirmesine neden olup olmayacağı konusunda ikiye bölünmüş durumda. Küresel ölçekte ise, Kanada ve İngiltere gibi ülkelerde benzer tartışmalar yaşanıyor. Dünya Bankası ve IMF gibi kuruluşlar, pandemi sonrası artan kamu borçları nedeniyle aşırı servet vergilerini gündeme getirmişti. Washington’daki sonuç, diğer eyaletler ve ülkeler için bir örnek teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Washington eyaletindeki bu referandum, Türkiye’nin vergi politikaları açısından doğrudan bir örnek teşkil etmese de, küresel çapta artan servet vergisi tartışmalarının bir yansımasıdır. Türkiye’de de son yıllarda vergi adaleti ve yüksek gelir gruplarının vergilendirilmesi sıkça gündeme gelmektedir. ABD’deki gelişmeler, benzer politikaların etkilerine dair somut veriler sunabilir. Ayrıca, küresel sermaye hareketliliği açısından bakıldığında, yüksek vergi oranlarının yatırımları ve nitelikli işgücünü başka ülkelere yönlendirme potansiyeli, Türkiye’nin yabancı yatırım çekme stratejileri açısından dikkate alınması gereken bir faktördür. Ancak şu an için Türkiye’ye doğrudan bir etkisi öngörülmemektedir.
