Wall Street, ABD ile İran arasındaki kırılgan ateşkesin devam etmesiyle haftanın son işlem gününde yükselişe geçti. Dow Jones Sanayi Endeksi kapanışta 45.000 puanın üzerine çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Yatırımcılar, Orta Doğu'da tam ölçekli bir çatışma riskinin geçici olarak ertelenmesini olumlu karşılarken, dikkatler haftaya açıklanacak ABD enflasyon verilerine çevrildi.
Kırılgan ateşkes piyasaları rahatlattı
ABD Dışişleri Bakanlığı ve İran Dışişleri Bakanlığı arasında dolaylı yollardan yürütülen müzakerelerde, nükleer program ve yaptırımlar konusunda geçici bir anlaşmaya varıldığı yönündeki haberler pay piyasalarına pozitif yansıdı. Her ne kadar taraflar resmi bir açıklama yapmamış olsa da, ateşkesin sürdüğüne dair işaretler, enerji fiyatlarının istikrar kazanmasını sağladı. Brent petrol varil fiyatı 75 dolar seviyesinde dengelenirken, jeopolitik risk primindeki düşüş hisse senetlerine talep getirdi.
ABD Hazine Bakanlığı'nın İran'a yönelik yeni yaptırım paketini askıya aldığı iddiaları da piyasaları destekledi. Ancak analistler, İran'ın uranyum zenginleştirme çalışmalarına devam etmesi halinde bu yumuşamanın kalıcı olmayabileceği uyarısında bulunuyor. Yatırımcılar, Federal Rezerv'in faiz indirimi sinyallerinin yanı sıra büyüme endişeleri arasında denge kurmaya çalışıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: ABD-İran geriliminde yeni dönem
ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminde İran'a yönelik maksimum baskı politikası devam ederken, iki ülke arasındaki dolaylı görüşme trafiği, kriz yönetiminin bir parçası olarak görülüyor. Washington, Tahran'ın nükleer silah geliştirme çabalarını engellemek için diplomatik kanalları açık tutarken, İran ise ekonomik darboğazdan çıkış için yaptırımların hafifletilmesini talep ediyor. Basra Körfezi'nde artan deniz güvenliği tehditleri ve Yemen'deki Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları, küresel tedarik zincirleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Avrupa Birliği ve Çin'in arabuluculuk çabaları ise henüz somut bir ilerleme kaydedemedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran gerginliğindeki geçici yumuşama, Türkiye için enerji arz güvenliği ve ihracat pazarları açısından önem taşıyor. Türkiye, doğalgaz ve petrolünün önemli bir bölümünü İran ve komşu ülkelerden tedarik ediyor; olası bir askeri çatışma hem enerji fiyatlarını hem de ticaret yollarını doğrudan etkileyebilir. Ayrıca Türk bankacılık sektörü, İran ile ticarette ABD yaptırımlarına uyum konusunda hassas bir dengede hareket ediyor. Ankara, nükleer müzakerelerde arabulucu rolü üstlenmek isterken, krizin sürekli ertelenmesi kısa vadede olumlu olsa da uzun vadede sürdürülebilir bir çözüm için diplomatik girişimlerin artması Türkiye'nin çıkarına olacaktır.
