Geleneksel finans dünyası, yıllardır kripto para piyasalarının belirleyici özelliği olan yedi gün yirmi dört saat (7/24) işlem modeline hızla uyum sağlıyor. Wall Street'teki büyük bankalar ve aracı kurumlar, artık sadece kripto varlıklar için değil; hisse senetleri, tahviller ve hatta emtialar için de günün her saati işlem yapılmasına olanak tanıyan sistemleri test etmeye ve devreye almaya başladı. Bu dönüşüm, geleneksel piyasalarda onlarca yıldır süregelen sabah 09:30-16:00 arasındaki işlem mesaisini ortadan kaldırarak, yatırımcılara hafta sonu dahil her an alım satım yapma imkanı sunuyor.
Gelişmenin Arka Planı
Kripto para borsaları, 2009'da Bitcoin'in ortaya çıkışından bu yana 7/24 işlem sunarak dünya genelinde yatırımcıların dikkatini çekti. Bu model, özellikle hafta sonu yaşanan ani fiyat hareketlerine karşı anında tepki verilebilmesi açısından büyük avantaj sağladı. Geleneksel borsalar ise hafta içi belirli saatlerde işlem yaparken, hafta sonu ve tatillerde kapalı kalıyordu. Örneğin, bir haber hafta sonu piyasaları etkileyecek bir gelişme duyurduğunda, yatırımcılar pazartesiye kadar beklemek zorunda kalıyordu. Bu durum, kripto paraların daha esnek yapısının giderek daha fazla tercih edilmesine yol açtı.
IBM, Goldman Sachs, JPMorgan gibi dev kurumlar, son yıllarda kripto varlıklara olan ilgilerini artırmış olsa da asıl yenilik, geleneksel varlıkların 7/24 işlem görmesi adına atılan adımlar oldu. Örneğin, Mart 2025'te New York Menkul Kıymetler Borsası (NYSE), en büyük hisse senetleri için hafta içi akşam seanslarını denemeye başladı. Benzer şekilde, CME Group (Chicago Ticaret Borsası) vadeli işlem ürünlerinde neredeyse kesintisiz işlem saatlerine geçti. Özel piyasa yapıcıları ve likidite sağlayıcıları da bu yeni düzene uyum sağlamak için personel ve altyapı yatırımı yapıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu dönüşümün küresel etkileri büyük olacak. İşlem saatlerinin genişlemesi, özellikle Asya ve Avrupa piyasalarındaki yatırımcıların ABD piyasalarına daha kolay erişmesini sağlayacak. Şu anda, Asya'daki bir yatırımcı ABD hissesi almak istediğinde gece yarısı işlem yapmak zorunda kalıyordu; oysa 7/24 model sayesinde günün her saati işlem yapabilecek. Bu durum, küresel likiditenin artmasına ve piyasaların daha derinlemesine entegre olmasına yol açabilir.
Ancak uzmanlar, 7/24 işlem modelinin beraberinde bazı riskler de getirdiğini belirtiyor. Sürekli işlem, piyasa volatilitesini artırabilir; çünkü yatırımcılar anlık haber akışına daha hızlı tepki vererek aşırı alım-satım yapabilir. Ayrıca, hafta sonu işlem hacmi genellikle düşük olduğu için likidite sorunları yaşanabilir; bu da fiyat manipülasyonuna daha açık bir ortam yaratabilir. Düzenleyici kurumlar da bu yeni modele uygun kurallar geliştirmeye çalışıyor: Örneğin, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), hafta sonu işlemlerinde geçerli olacak takas ve teminat kurallarını belirlemek için çalışmalarını sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, küresel finans sistemindeki bu dönüşümden doğrudan etkilenecek pozisyonda. Türk yatırımcılar, özellikle yüksek enflasyon ve kur dalgalanmaları nedeniyle kripto varlıklara yoğun ilgi gösteriyor; 7/24 işlem modelinin geleneksel varlıklara da yayılması, Türk yatırımcıların alternatif yatırım araçlarına erişimini kolaylaştırabilir. Borsa İstanbul’un da uzun vadede işlem saatlerini genişletme ihtimali gündeme gelebilir. Ancak düzenleyici çerçevenin henüz oturmamış olması, Türkiye’nin bu yeni finansal düzene uyum sağlamasını zorlaştırabilir. Küresel piyasalarda sürekli işlemin yaygınlaşması, Türk sermaye piyasalarına da benzer reformların gelmesini zorunlu kılacaktır.
