Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 13 Eylül 2023 tarihinde Strazburg'daki Avrupa Parlamentosu genel kurulunda yıllık "Birliğin Durumu" (State of the Union) konuşmasını gerçekleştirdi. Konuşmada, AB'nin genişleme perspektifi, yeşil ve dijital dönüşüm, Ukrayna'ya destek ve ekonomik rekabet gücü gibi kritik başlıklar ele alındı. Von der Leyen, birliğin karşı karşıya olduğu zorluklara karşı ortak hareket çağrısı yaparken, gelecek dönem için somut hedefler ortaya koydu.
Konuşmanın Ana Hatları: Genişleme ve Reform
Von der Leyen, konuşmasının önemli bir bölümünü AB'nin genişleme politikasına ayırdı. Ukrayna, Moldova ve Batı Balkan ülkelerinin üyelik perspektifini yineledi ve "tarihin çağrısına kulak verme" zamanı olduğunu vurguladı. Ancak genişlemenin kurumsal reformlarla el ele gitmesi gerektiğini belirtti. Bu kapsamda, oybirliği yerine nitelikli çoğunlukla karar alma gibi reform önerileri gündeme gelebileceğini ima etti.
Konuşmada ayrıca AB'nin ekonomik rekabet gücünü artırmak için yeşil mutabakat ve dijital dönüşüm yatırımlarının hızlandırılması gerektiği ifade edildi. Von der Leyen, işletmeler için bürokrasinin azaltılması ve tek pazarın derinleştirilmesi çağrısında bulundu.
Yeşil Dönüşüm ve Dijital Egemenlik Vurgusu
İklim hedefleri doğrultusunda, 2030'a kadar emisyonların %55 azaltılması ve 2050'de iklim nötrlüğü hedefi yinelendi. Yeşil teknolojilere yönelik yatırımların artırılacağı ve Avrupa'nın temiz enerji üretiminde lider olacağı belirtildi. Dijital alanda ise yapay zeka düzenlemeleri ve veri egemenliği konularında Avrupa'nın küresel standartları belirleme gayreti öne çıktı.
Von der Leyen, Çin ve ABD ile ilişkilerde "de-risking" (riskten arınma) stratejisini sürdüreceklerini, ancak işbirliği alanlarının da açık olduğunu söyledi. Ukrayna'ya askeri ve mali desteğin devam edeceğini, Rusya'ya yönelik yaptırımların gözden geçirileceğini ekledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Von der Leyen'in konuşması, Türkiye-AB ilişkileri açısından dolaylı ancak önemli mesajlar içeriyor. AB'nin genişleme perspektifini canlandırma ve Ukrayna, Moldova gibi ülkelere üyelik yolunu açma vurgusu, Türkiye'nin uzun süredir bekleyen üyelik sürecini yeniden gündeme getirebilir. Ancak AB'nin iç reform tartışmaları ve oybirliği yerine nitelikli çoğunluk gibi öneriler, Türkiye'nin müzakere sürecinde yeni dinamikler yaratabilir. Ekonomik ilişkilerde yeşil dönüşüm ve dijital gündem, Türkiye'nin AB ile ticaretinde uyum sağlaması gereken alanları işaret ediyor. Ayrıca, AB'nin Rusya'ya yönelik tutumu ve Ukrayna'ya desteği, Türkiye'nin denge politikası açısından dikkatle izlenmeli. Türkiye, AB'nin genişleme ve komşuluk politikalarındaki gelişmeleri yakından takip ederek kendi stratejisini güncellemek durumunda.
