Vietnam polisi, ülke genelinde düzenlenen bir operasyonda çalınarak kesilmek üzere olan 400'den fazla kediyi kurtardı. Operasyonda 9 kişi gözaltına alınırken, polis yetkilileri kedilerin bir kısmının sahiplerine teslim edildiğini açıkladı. Olay, Güneydoğu Asya ülkesinde yasa dışı kedi ticaretine yönelik son yılların en büyük müdahalesi olarak kayıtlara geçti. Hanoi Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan yazılı açıklamaya göre, kedilerin çoğu kamyonetlerde ve kafeslerde sıkışık halde bulundu. Hayvanların bir kısmı veteriner kontrolünden geçirildikten sonra sahiplerine iade edilirken, diğerleri geçici bakım merkezlerine yerleştirildi. Yetkililer, çalınan kedilerin restoranlara ve sokak tezgahlarına et olarak satılmak üzere olduğunu belirtti. Vietnam'da kedi eti tüketimi yaygın olmamakla birlikte, özellikle kırsal kesimde bazı topluluklar tarafından 'şifa amaçlı' veya geleneksel yemek kültürünün bir parçası olarak tüketildiği biliniyor.
Gelişmenin arka planı
Vietnam'da kedi hırsızlığı, özellikle son yıllarda artan bir sorun haline geldi. Hayvan hakları örgütlerine göre, çalınan kediler genellikle evcil hayvanlardan oluşuyor ve sahipleri tarafından büyük üzüntüyle karşılanıyor. Polis, son operasyonun bir ihbar üzerine başlatıldığını ve haftalarca süren bir takip çalışmasının ardından gerçekleştirildiğini açıkladı. Operasyonda ele geçirilen kedilerin yanı sıra, kesim için kullanılan bıçaklar, kafesler ve nakil araçlarına da el konuldu. Gözaltına alınan zanlıların, kedileri evlerden çalarak veya sokaklardan toplayarak bir şebeke aracılığıyla restoranlara sattıkları belirtiliyor. Polis yetkilileri, bu tür faaliyetlerin hayvan refahı ve kamu sağlığı açısından ciddi riskler taşıdığını vurguladı. Ayrıca, çalınan kedilerin aşılanmamış olması ve hijyenik olmayan koşullarda taşınması, gıda güvenliği açısından da endişe yaratıyor. Vietnam'da hayvan hırsızlığı suçu, 1 ila 3 yıl arasında hapis cezasıyla cezalandırılabiliyor; ancak uygulamadaki yetersizlikler ve denetim eksikliği bu tür olayların önüne geçilmesini zorlaştırıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Kedi eti tüketimi Vietnam dışında Çin, Güney Kore ve bazı Güneydoğu Asya ülkelerinde de görülüyor. Ancak bu uygulama, özellikle Batı ülkelerinde büyük tepki çekiyor ve hayvan hakları grupları tarafından sert bir şekilde eleştiriliyor. Uluslararası hayvan refahı örgütleri, Vietnam hükümetine kedi ve köpek eti ticaretini tamamen yasaklaması çağrısında bulunuyor. 2020 yılında Tayland, bu tür ticaretin yasaklanması için adımlar atarken, Güney Kore de kedi ve köpek eti tüketimine karşı yasal düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Vietnam'da ise konu karmaşık bir boyut taşıyor; zira geleneksel tüketim alışkanlıkları ile modern hayvan hakları anlayışı arasında bir denge kurulmaya çalışılıyor. Polisin bu operasyonu, ülkede hayvan hırsızlığına karşı artan farkındalığın bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Ancak hayvan hakları aktivistleri, bu tür operasyonların yeterli olmadığını, yasaların daha caydırıcı hale getirilmesi ve toplumsal bilincin artırılması gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca, COVID-19 salgını sonrası vahşi hayvan tüketimine yönelik küresel baskılar artarken, kedi ve köpek eti ticareti de yeniden gündeme geldi. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) gibi kuruluşlar, kontrolsüz hayvan ticaretinin zoonotik hastalık riskini artırdığı konusunda uyarılarda bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'nin doğrudan dış politikasını ilgilendirmese de, hayvan hakları ve gıda güvenliği konularında uluslararası bilinçlenme sürecinin bir parçası olarak değerlendirilebilir. Türkiye'de de sokak hayvanlarına yönelik benzer sorunlar yaşanmakta olup, son yıllarda hayvan hakları yasalarında iyileştirmeler yapılmıştır. Vietnam'daki bu operasyon, denetim mekanizmalarının ve caydırıcı cezaların önemini göstermesi açısından dikkat çekicidir. Ayrıca küresel ölçekte artan hayvan refahı standartları, Türkiye'nin de taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve ticaret anlaşmaları kapsamında ülkemizin uyum sağlaması gereken bir alanı işaret etmektedir.
