Vietnam Havayolları'nın (Vietnam Airlines) Singapur’daki üst düzey yöneticileri, fazla bagaj ücretleriyle bağlantılı olarak rüşvet almakla suçlanıyor. Singapur'daki yolsuzlukla mücadele birimi Corrupt Practices Investigation Bureau (CPIB) tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, havayolunun Singapur'daki vekil istasyon müdürü ve iki yöneticisi hakkında rüşvet suçlamasıyla dava açıldı. İddiaya göre, şüphelilerden biri olan Singapur vatandaşı, Vietnam Havayolları'nda vekil veya yardımcı istasyon müdürü olarak görev yaptığı dönemde, 41.700 Singapur doları (yaklaşık 31.000 ABD doları) tutarında rüşvet aldı. Rüşvetin, fazla bagaj ücretlerinin bir kısmının yöneticilere aktarılması yoluyla gerçekleştiği belirtiliyor.
Gelişmenin arka planı
Singapur'daki yolsuzlukla mücadele birimi CPIB, 2023 yılında başlattığı soruşturma kapsamında, Vietnam Havayolları'nın Singapur ofisinde düzenli olarak usulsüzlükler tespit etti. İddiaya göre, yolculardan tahsil edilen fazla bagaj ücretleri, havayolunun resmi muhasebe kayıtlarına eksiksiz yansıtılmıyor, bir kısmı yöneticiler tarafından paylaşılıyordu. Bu durum, birkaç yıl boyunca devam etti ve toplamda on binlerce dolarlık bir meblağa ulaştı. CPIB, yaptığı incelemelerde, suçlanan yöneticilerin bagaj ücretlerini manuel olarak düzenledikleri ve resmi sistem dışında nakit tahsilat yaptıkları yönünde deliller elde etti.
Singapur mahkemesinde görülen davada, üç Vietnam Havayolları yöneticisi, rüşvet ve yolsuzluk suçlamalarını reddetti. Ancak CPIB, ellerinde sağlam deliller olduğunu ve soruşturmanın genişletilebileceğini açıkladı. Mahkeme süreci devam ederken, suçlanan yöneticilerin görevlerinden uzaklaştırıldığı ve Vietnam Havayolları'nın konuyla ilgili iç soruşturma başlattığı öğrenildi. Havayolu şirketi, yaptığı yazılı açıklamada, iddiaların ciddiyetinin farkında olduklarını ve gereken tüm adımları atacaklarını belirtti.
Bölgesel veya küresel boyut
Vietnam Havayolları'ndaki bu yolsuzluk skandalı, Güneydoğu Asya'da havacılık sektöründeki yaygın yolsuzluk algısını güçlendiriyor. Bölgede, özellikle devlet bağlantılı havayollarında, bagaj ücretleri, biletleme ve diğer ek hizmetlerde usulsüzlükler sıkça rapor ediliyor. Singapur, bölgenin en sıkı yolsuzlukla mücadele yasalarına sahip ülkesi olarak biliniyor. Bu dava, Singapur'un yolsuzluğa karşı sıfır tolerans politikasının bir yansıması olarak görülüyor. Aynı zamanda, Vietnam Havayolları'nın uluslararası itibarına da gölge düşürüyor. Şirket, 2023 yılında SkyTrax tarafından dört yıldızlı havayolu olarak derecelendirilmişti, ancak bu skandal, özellikle Singapur gibi bir merkezde yaşanan yolsuzluk iddiaları nedeniyle marka değerini olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, özellikle İstanbul Havalimanı'nın küresel bir merkez haline gelmesiyle birlikte havacılık sektöründe önemli bir oyuncu konumundadır. Vietnam Havayolları'ndaki bu skandal, Türk havayolları ve Türk Hava Yolları (THY) için bir uyarı niteliği taşımaktadır. THY, Asya ve Pasifik rotalarında Vietnam Havayolları ile doğrudan rekabet etmemekle birlikte, bölgedeki itibar ve güven endişeleri, Türk şirketlerine yeni fırsatlar yaratabilir. Ayrıca, Singapur'un yolsuzlukla mücadeledeki kararlılığı, Türkiye'nin Yolsuzlukla Mücadele Stratejisi kapsamında dikkate alması gereken bir örnektir. Türk yetkililer, benzer usulsüzlüklerin önlenmesi için havayolu sektöründe daha sıkı denetim mekanizmaları kurma konusunda bu dosyadan ders çıkarabilir.
