Vietnam hükümeti, artan ticaret açığı ve enflasyon baskılarına rağmen 2026 yılı için belirlediği gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) büyüme hedefinde ısrar ediyor. Başbakan Pham Minh Chinh'in başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, 2026-2030 kalkınma planı çerçevesinde yüzde 6,5-7 büyüme hedefini teyit etti. Bu karar, küresel talep daralması ve yükselen girdi maliyetlerine rağmen Vietnam'ın üretim ve ihracat odaklı modelinden vazgeçmeyeceğini gösteriyor. Ülke, 2024 yılında yüzde 5,0 büyüme kaydetmişti.
Gelişmenin arka planı
Vietnam, özellikle elektronik ve tekstil ihracatında Asya'nın yükselen yıldızı olarak biliniyor. Ancak küresel resesyon endişeleri ve Çin'deki yavaşlama, Vietnam'ın ihracat siparişlerini olumsuz etkiledi. Ocak-Nisan 2024 döneminde ihracat bir önceki yıla göre yüzde 11,6 gerileyerek 108,6 milyar dolara indi. Buna karşılık ithalat yüzde 15,3 artarak 106,5 milyar dolara yükseldi. Bu durum, ticaret dengesini Ocak-Nisan döneminde sadece 2,1 milyar dolar fazlaya indirgedi. Ayrıca enflasyon yüzde 4,4 ile hükümet hedefi olan yüzde 4'ün üzerine çıktı. Ham petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artış, üretim maliyetlerini yukarı çekiyor.
Hükümet, hedefe ulaşmak için kamu yatırımlarını artırma, özel sektörü teşvik etme ve yabancı yatırım çekme stratejilerini benimsedi. Altyapı projelerine 2024'te 30 milyar dolar harcanması planlanıyor. Özellikle Kuzey-Güney yüksek hızlı demir yolu ve Ho Chi Minh City metrosu gibi projeler öncelikli. Merkez Bankası, enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını sabit tutarken, kredi büyümesini teşvik politikasını sürdürüyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Vietnam'ın bu kararı, Asya-Pasifik bölgesi için bir güven sinyali olarak değerlendiriliyor. Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) içinde Vietnam, en yüksek büyüme potansiyeline sahip ekonomilerden biri. Ülkenin hedefini koruması, bölgeye yatırım akışını canlı tutabilir. Ancak Vietnam'ın en büyük ihracat pazarı olan ABD ile ticaret gerilimi potansiyel bir risk taşıyor. ABD Ticaret Temsilciliği, Vietnam'ı para birimi manipülasyonu listesine almayı değerlendiriyor. Çin ise Vietnam'ın en büyük tedarikçisi konumunda; iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023'te 170 milyar dolara ulaştı. Çin'deki ekonomik yavaşlama, Vietnam'ın ara malı ithalatını ve nihai ürün ihracatını etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Vietnam'ın büyüme hedefinde kararlı olması, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da dolaylı yoldan önem taşımaktadır. Türkiye, Asya-Pasifik'e açılım stratejisi kapsamında Vietnam'ı önemli bir ortak olarak görmektedir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023'te 3,5 milyar dolar civarındaydı ve artış potansiyeli bulunmaktadır. Vietnam'ın istikrarlı büyümesi, Türk müteahhitlik firmaları ve KOBİ'ler için yeni fırsatlar doğurabilir. Ayrıca Vietnam'ın enflasyonla mücadelesi, benzer sorunlar yaşayan Türkiye için bir referans teşkil edebilir. Küresel tedarik zincirlerinde Vietnam'ın yükselişi, Türkiye'nin Orta Doğu ve Avrupa'ya yönelik ihracat modelini çeşitlendirme gereğini hatırlatmaktadır.
