Venezuela'da meydana gelen iki büyük depremin ardından enkaz altında kalan ailesi için yardım bekleyen Rubén Darío Sillie, hükümetin yavaş tepkisi nedeniyle sosyal medyaya yöneldi. 12 Mayıs'ta Karakas'ın 200 kilometre batısında meydana gelen 7.3 ve 6.8 büyüklüğündeki depremler, en az 42 kişinin ölümüne ve yüzlerce kişinin yaralanmasına yol açtı. Sillie, Twitter ve Facebook üzerinden yaptığı paylaşımlarda, depremzedelerin ihtiyaç duyduğu gıda, su ve ilaç yardımlarının ulaşmadığını belirtti. Venezuela hükümeti, afet yönetimindeki başarısızlıkla eleştirilirken, Sillie'nin çağrıları uluslararası medyada geniş yankı buldu.
Depremlerin ardından kaos ve yardım krizi
Venezuela'nın batısındaki Lara eyaletinde yaşanan iki deprem, özellikle kırsal alanlardaki yerleşimleri vurdu. Sillie, ailesinin evinin tamamen çöktüğünü ve iki çocuğu ile eşinin enkaz altında kaldığını anlattı. İtfaiye ve kurtarma ekiplerinin bölgeye ulaşması saatler alırken, Sillie sosyal medyada yayınladığı videolarda hükümeti ihmalle suçladı. Başkan Nicolas Maduro'nun açıklamalarının ardından askeri birliklerin bölgeye sevk edildiği ancak yeterli ekipman ve personel olmadığı bildirildi. Depremzedeler, çadır ve temel ihtiyaç maddeleri için günlerce beklemek zorunda kaldı. Venezuela'nın kronik ekonomik krizi, deprem sonrası yardım çalışmalarını da olumsuz etkiledi. Ülkede yakıt ve elektrik kesintileri sürerken, sağlık kuruluşları yaralılara müdahalede yetersiz kaldı. Uluslararası Kızılhaç ve Birleşmiş Milletler deprem bölgesine acil yardım gönderme çağrısı yaptı ancak hükümetin yavaş hareket etmesi eleştiri konusu oldu.
Bölgesel ve küresel boyut
Venezuela'daki depremler, ülkenin zaten kırılgan olan altyapısını bir kez daha gözler önüne serdi. Maduro yönetimi, afet yönetimindeki zafiyet nedeniyle muhalefet ve uluslararası toplum tarafından eleştiriliyor. Deprem bölgesine yardım ulaştırma konusunda ABD ve AB ülkelerinden destek teklifleri gelirken, Venezuela hükümetinin bu tekliflere yanıt vermemesi dikkat çekiyor. Sillie'nin sosyal medyada yaptığı yardım çağrıları, bölge halkının hükümete olan güveninin ne kadar sarsıldığını gösteriyor. Latin Amerika ülkeleri, doğal afetlerin sık yaşandığı bir coğrafyada, afet yönetimi ve uluslararası işbirliğinin önemini bir kez daha hatırladı. Deprem dalgalarının Kolombiya ve Brezilya'nın bazı bölgelerinde de hissedilmesi, sınır ötesi işbirliğini zorunlu kılıyor. Venezüella'daki ekonomik kriz, deprem sonrası toparlanma sürecini daha da zorlaştıracak gibi görünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye gibi deprem riski yüksek bir ülke için afet yönetimi ve hızlı müdahale kapasitesinin önemini bir kez daha hatırlatmaktadır. Venezuela'daki gecikmiş yardım, sosyal medyanın afet anlarında nasıl hayati bir iletişim aracına dönüştüğünü göstermektedir. Türkiye, 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası yaşanan iletişim ve koordinasyon sorunlarını gidermek için sosyal medyayı etkin kullanma ve merkezi-yerel yönetim işbirliğini güçlendirme konusunda dersler çıkarabilir. Ayrıca Venezuela'ya yapılacak uluslararası yardımların jeopolitik rekabetten etkilenmemesi, doğal afetlerin insani boyutunun ön planda tutulması gerektiğini göstermektedir. Türkiye, deprem diplomasisi konusunda deneyimli bir ülke olarak Latin Amerika'da yumuşak güç kazanımı sağlayabilir.
