Venezuela'nın geçici devlet başkanı Delcy Rodríguez, ülkenin kuzeydoğusunda meydana gelen 5.0 büyüklüğündeki depremin ardından hükümetin afet yönetimine yönelik artan eleştirileri, “muhalif propaganda” olarak nitelendirerek reddetti. Rodríguez, devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, yardım çalışmalarının zamanında ve etkin bir şekilde yürütüldüğünü savundu. Ancak sosyal medyada paylaşılan görüntüler, bazı bölgelerde arama-kurtarma ekiplerinin geciktiğini ve temel ihtiyaç malzemelerinin yetersiz kaldığını gösteriyor. Depremde en az 7 kişinin hayatını kaybettiği, 40'tan fazla kişinin yaralandığı bildiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Venezuela, yıllardır süren ekonomik kriz, hiperenflasyon ve siyasi istikrarsızlıkla boğuşuyor. Ülkede petrol gelirlerinin düşmesiyle birlikte altyapı yatırımları büyük ölçüde durmuş durumda. Depremin vurduğu Sucre eyaleti, özellikle kırsal kesimde sağlık hizmetlerine ve acil durum ekiplerine erişimde sıkıntı yaşanan bölgelerden biri. Hükümet, afet yönetiminde siyasi rakiplerini ve uluslararası medyayı “Venezuela’yı karalama kampanyası” yürütmekle suçlarken, muhalefet yetkilileri ise yardım çalışmalarının yetersizliğine dikkat çekiyor. Başkent Caracas’ta da hissedilen depremin ardından, Başkan Nicolás Maduro’nun henüz bir açıklama yapmamış olması, tartışmaları daha da alevlendiriyor.
Ulusal Deprem Araştırmaları Merkezi, bölgede artçı sarsıntıların devam edebileceği uyarısında bulunurken, hükümet yanlısı medya organları, kurtarma çalışmalarının başarısını ön plana çıkarmaya çalışıyor. Depremde yıkılan bazı yapıların daha önce “riskli” olarak işaretlendiği ancak gerekli önlemlerin alınmadığı iddia ediliyor. Bu durum, inşaat standartları ve denetim eksikliği konusunu yeniden gündeme getirdi.
Bölgesel veya küresel boyut
Latin Amerika ülkesi, 2019’dan bu yana ABD ve Avrupa Birliği’nin yaptırımlarıyla karşı karşıya. Deprem yardımlarının ABD tarafından engellendiğine yönelik Venezuela hükümetinin iddiaları, uluslararası toplumda tartışma yaratıyor. Washington ise bu suçlamaları reddederek, insani yardımların siyasi koşullara bağlanmadığını belirtiyor. Komşu ülkeler Kolombiya ve Brezilya, olası bir yardım çağrısına hazır olduklarını açıkladı. Ancak Venezuela hükümetinin, uluslararası yardım tekliflerine genellikle mesafeli yaklaştığı biliniyor. Bu durum, kriz yönetiminde uluslararası iş birliğinin sınırlarını bir kez daha ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Venezuela, Türkiye’nin Latin Amerika’daki önemli ticari ve siyasi ortaklarından biri. İki ülke arasında enerji, madencilik ve inşaat alanlarında iş birlikleri bulunuyor. Deprem sonrası oluşan afet yönetimi tartışmaları, Türk şirketlerinin Venezuela’daki yatırımlarının güvenliğini ve sürekliliğini etkileyebilir. Ayrıca, Ankara’nın afet yardımı konusundaki tecrübesi, Venezuela’ya benzer krizlerde uluslararası iş birliği için bir model oluşturabilir. Bu gelişme, Türkiye’nin Latin Amerika’daki yumuşak gücünü test eden bir fırsat olarak da değerlendirilebilir.
