Venezuela'da 14 Kasım 2024'te meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki depremin ardından ölü sayısı hızla artarken, ülkenin adli tıp ve cenaze hizmetleri tamamen çöktü. Yetkililer, binlerce cesedin kaldırılamadığını ve başkent Caracas yakınlarındaki La Guaira limanının geçici morg olarak kullanılmaya başlandığını açıkladı. Depremin merkez üssü Karayip kıyılarındaki Vargas eyaleti olurken, en ağır hasar bu bölge ile başkent Caracas'ta kaydedildi. Enkaz altında kalan binlerce kişi için arama kurtarma çalışmaları sürerken, cesetlerin sayısındaki hızlı artış sistemi felç etti.
Kriz Yönetiminde Çöküş: Liman Morg Oluyor
Venezuela Adli Tıp Kurumu, normalde günde 50-60 otopsi yapabilen kapasitesinin, felaket sonrası 1.500'ün üzerinde cesetle baş edemediğini bildirdi. Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda limana kurulan soğutmalı konteynerler, cesetlerin ayrışmasını yavaşlatmak için son çare olarak devreye sokuldu. Bölgedeki hastaneler yaralılarla dolup taşarken, morglardaki kapasite aşımı nedeniyle kimlik tespiti ve defin işlemleri haftalar alacak. Halk, hükümeti yetersiz hazırlık ve koordinasyon eksikliğiyle suçlarken, muhalefet lideri Juan Guaidó, uluslararası yardımın geciktiğini ve Maduro yönetiminin krizi gizlemeye çalıştığını iddia etti.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Yardım Çağrıları ve Sağlık Tehdidi
Birleşmiş Milletler, Venezuela'ya 50 milyon dolarlık acil yardım paketi gönderirken, Kolombiya ve Brezilya sınır kapılarını geçici olarak açtı. Ancak uluslararası yardım kuruluşları, ülkedeki siyasi istikrarsızlık ve yakıt kıtlığı nedeniyle yardımların dağıtımının zor olduğunu belirtiyor. Cesetlerin toplu halde bekletilmesi, kolera ve tifo gibi salgın hastalık riskini artırırken, Dünya Sağlık Örgütü bölgeye hızlı müdahale ekibi gönderdi. Deprem, aynı zamanda Venezuela'nın zaten kırılgan olan petrol altyapısına da hasar verdi; ülkenin ana rafinerilerinden biri olan Amuay'da üretim durma noktasına geldi. Bu durum, küresel petrol piyasalarında arz endişelerini tetikledi ve Brent petrol fiyatları bir haftada %8 yükseldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Venezuela'daki deprem felaketi, Türkiye'nin Latin Amerika'da artan diplomatik ve ticari angajmanını göstermesi açısından önemli bir sınav. Türkiye, 2020'de Karadağ ve Ukrayna gibi ülkelere yardım göndermiş, uluslararası afet diplomasisinde aktif rol oynamıştı. Ancak Venezuela'ya olası bir yardım, Maduro yönetimiyle ABD arasındaki gerginlik nedeniyle Ankara-Washington hattında yeni bir sınamaya yol açabilir. Öte yandan, Türk inşaat firmalarının Karayipler'deki deprem sonrası yeniden yapılanma sürecine katılması, ticari ilişkileri derinleştirme potansiyeli taşıyor. Türkiye'nin afet yönetimi tecrübesi (AFAD) bu tür krizler için bir model oluşturabilir, ancak siyasi dengeler nedeniyle adım atılırken hassas davranılmalı.
