İspanya'nın doğusundaki Valencia kentinde şiddetli yağışların tetiklediği sel, kurtarma operasyonlarını başlattı ve ulaşımda büyük aksamalara yol açtı. Geçtiğimiz yıl 200'den fazla kişinin hayatını kaybettiği sel felaketinin yaraları henüz sarılmamışken, bölge halkı yeniden su baskınlarıyla mücadele ediyor. Yetkililer, nehir yataklarının taşma riskine karşı alarma geçti.
2024 Felaketinin Gölgesinde Yeni Bir Sınav
Valencia, Ekim 2024'te son yüzyılın en ölümcül sel felaketlerinden birini yaşadı. Sağanak yağışların neden olduğu ani su baskınları, başta Valencia'nın güney banliyöleri olmak üzere geniş bir bölgede etkili oldu; 220'den fazla kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi evsiz kaldı. Altyapı büyük ölçüde hasar gördü, tarım arazileri sular altında kaldı. O günden bu yana bölgede yağış rejimi normale dönmemiş, meteorolojik uyarılar sık sık tekrarlanmıştı.
Bu hafta yeniden etkili olan soğuk hava dalgası, Akdeniz üzerinden gelen nemli hava kütleleriyle birleşerek Valencia ve çevresinde kuvvetli sağanaklara yol açtı. İspanya Meteoroloji Ajansı (AEMET), bazı bölgelerde metrekareye 100 litrenin üzerinde yağış düştüğünü açıkladı. Acil durum ekipleri, su altında kalan araçlardan ve evlerden mahsur kalanları kurtarmak için yoğun çaba harcadı. Valensiya Belediyesi, okulları tatil etti ve vatandaşlara zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları çağrısında bulundu.
Ulaşımda ciddi aksamalar yaşandı: birçok ana arter ve otoyol su altında kaldı, tren seferleri iptal edildi, havaalanına iniş yapan uçaklar rötar yaptı. Bölgesel yönetim, selden etkilenen bölgelerde acil durum planını devreye soktu ve askeri birliklerden destek istedi.
İklim Değişikliği ve Kentsel Altyapı Sorunu
Uzmanlar, Valencia'daki sel felaketlerinin sıklığının iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu vurguluyor. Akdeniz havzası, küresel ısınmanın etkisiyle daha sık ve şiddetli aşırı hava olaylarına sahne oluyor. Yükselen deniz suyu sıcaklıkları, buharlaşmayı artırarak yağışların şiddetini yükseltiyor. Öte yandan, hızlı kentleşme ve yetersiz drenaj sistemleri, sel sularının tahliyesini zorlaştırıyor. 2024 felaketinin ardından altyapı iyileştirmeleri için söz verilmiş olsa da, çalışmaların henüz tamamlanmadığı belirtiliyor.
Valencia Üniversitesi'nden iklim bilimci Dr. Elena Martinez, "Bu tür olayların tekrarlanma sıklığı artıyor. Artık 'yüzyılın felaketi' dediğimiz olaylar on yılda bir yaşanıyor. Kentlerimizi buna göre yeniden inşa etmeliyiz" dedi. Ancak yerel halk, yetkililerin yeterli önlem almadığından şikayetçi. Geçen yılki felakette yakınlarını kaybedenler, bu haftaki selde yine büyük panik yaşadı.
Siyasi Yansımalar ve Dayanışma Çağrıları
İspanya hükümeti, sel bölgesine acil yardım gönderildiğini duyurdu. Başbakan Pedro Sánchez, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Valencia'nın yanındayız. Devlet, tüm imkanlarıyla bölge halkının hizmetinde" ifadelerini kullandı. Ana muhalefet partisi Halk Partisi (PP) lideri Alberto Núñez Feijóo ise hükümeti altyapı yatırımlarını geciktirmekle suçladı. Bölgesel yönetimdeki sağ koalisyon ile merkezi hükümet arasındaki gerilim, felaket yönetimi konusunda da kendini gösteriyor.
Avrupa Birliği, İspanya'ya acil yardım fonu sağlanabileceğini bildirdi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "İklim değişikliğiyle mücadelede üye ülkelerin yanındayız. Valencia için harekete geçmeye hazırız" dedi. Sivil toplum kuruluşları ise bölgeye yardım kampanyaları başlattı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Valencia'daki sel felaketi, Türkiye'nin de benzer iklim riskleriyle karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor. Türkiye, Akdeniz kuşağında yer alması nedeniyle şiddetli yağışlar, sel ve kuraklık gibi aşırı hava olaylarına giderek daha açık hale geliyor. Son yıllarda Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde yaşanan seller, altyapı yetersizliklerini ve erken uyarı sistemlerinin önemini gözler önüne serdi. İspanya'daki gelişmeler, Türkiye'nin de iklim uyum stratejilerini güçlendirmesi, kentsel dönüşümde sel riskini dikkate alması ve Avrupa ile iklim diplomasisinde işbirliğini artırması gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, İspanya'daki Türk toplumu ve turistler için seyahat güvenliği açısından da gelişmeler takip edilmeli.
