Dünya, 20 Haziran 2026 Cumartesi günü sessizliğini korurken, Asya-Pasifik'ten Afrika'ya, Avrupa'dan Latin Amerika'ya kadar birçok önemli gelişme yaşandı. İşte uyurken kaçırmış olabileceğiniz beş haber.
1. Çin ve ASEAN Ülkeleri Yeni Ticaret Anlaşması İmzaladı
Çin ile Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) üyeleri, Singapur'da düzenlenen zirvede Serbest Ticaret Anlaşması'nın (FTA) 5.0 versiyonunu imzaladı. Anlaşma, dijital ticaret, yeşil enerji ve tedarik zinciri entegrasyonu konularında yeni düzenlemeler getiriyor. İmza törenine Çin Başbakanı Li Qiang ve ASEAN ülkelerinin liderleri katıldı. Anlaşma kapsamında, 2027'den itibaren 10 bin ürün için gümrük vergilerinin sıfırlanması öngörülüyor. Uzmanlar, bu adımın bölgedeki ekonomik iş birliğini derinleştireceğini ve küresel ticarette dengeleri değiştirebileceğini belirtiyor.
2. Sudan Barış Görüşmeleri İlerleme Kaydetti
Sudan'daki iç savaşın sona erdirilmesi için Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da yürütülen müzakerelerde taraflar, ateşkesin uzatılması ve insani yardım koridorlarının açılması konusunda prensipte anlaştı. Afrika Birliği arabuluculuğunda gerçekleşen görüşmelere, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı General Abdel Fattah al-Burhan ve Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) lideri General Mohamed Hamdan Dagalo katıldı. Ateşkesin 30 gün daha uzatılması ve Birleşmiş Milletler koordinasyonunda insani yardım sevkiyatına izin verilmesi kararlaştırıldı. Ancak uzmanlar, kalıcı bir barış için siyasi geçiş takviminin belirlenmesi gerektiğini vurguluyor.
3. ABD Merkez Bankası Faiz Kararını Açıkladı
ABD Merkez Bankası (Fed), Haziran ayı toplantısında politika faizini yüzde 5,25-5,50 aralığında sabit tuttu. Beklentileri karşılayan karar, enflasyonun hala yüzde 3 seviyelerinde seyretmesi ve iş gücü piyasasındaki sıkılık nedeniyle alındı. Fed Başkanı Jerome Powell, yıl sonuna kadar faiz indirimi için daha fazla veriye ihtiyaç duyduklarını, ancak enflasyonun düşüş eğilimine girdiğini belirtti. Kararın ardından küresel borsalarda sınırlı bir yükseliş görülürken, dolar endeksi hafif geriledi. Analistler, Fed'in Eylül ayındaki toplantıda indirime gidebileceğini öngörüyor.
4. Brezilya'da Amazon Ormanları İçin Yeni Koruma Planı
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, Amazon yağmur ormanlarının korunması için 2030 yılına kadar uygulanacak yeni bir eylem planı açıkladı. Plan, yasadışı ağaç kesimi ve madenciliği engellemek için uydu takip sistemlerinin güçlendirilmesini, yerli halkların toprak haklarının genişletilmesini ve karbon kredisi mekanizmalarının oluşturulmasını içeriyor. Lula, ormansızlaşmanın 2025 yılına kadar yüzde 50 azaltılması hedefini yineledi. Çevre örgütleri planı memnuniyetle karşılarken, yeterli finansmanın sağlanması konusunda uyarılarda bulundu. Amazon, küresel iklim değişikliğiyle mücadelede kilit bir rol oynuyor.
5. İspanya'da Göçmen Teknesi Faciası: 30 Kişi Hayatını Kaybetti
İspanya'nın Kanarya Adaları açıklarında, Afrika'dan Avrupa'ya geçmeye çalışan bir göçmen teknesinin alabora olması sonucu en az 30 kişi hayatını kaybetti, 50'den fazla kişi kurtarıldı. Facia, İspanya Sahil Güvenlik ekiplerinin sabah saatlerinde yaptığı arama çalışmaları sırasında ortaya çıktı. Teknenin Fas'ın güney kıyılarından yola çıktığı ve aşırı yüklü olduğu belirtildi. Kurtulanların ifadelerine göre, teknede 100'den fazla kişi bulunuyordu. İspanya hükümeti, Akdeniz'de artan göçmen akınına karşı Avrupa Birliği'nden daha fazla destek talebinde bulundu. Bu yıl Kanarya Adaları'na ulaşan göçmen sayısı 15 bini aştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye'nin dış ticaret ve diplomatik ilişkileri açısından çeşitli sinyaller taşıyor. Çin-ASEAN serbest ticaret anlaşması, Türkiye'nin Asya-Pasifik bölgesine yönelik ihracat potansiyelini etkileyebilir; Türkiye, yeni ticaret koridorlarına uyum sağlamak zorunda kalabilir. Sudan barış süreci ise Türkiye'nin Afrika açılımı kapsamında yakından takip ettiği bir konu; Türk şirketleri Sudan'da inşaat, enerji ve tarım sektörlerinde faaliyet gösteriyor. Fed'in faiz kararı, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin sermaye akışları ve döviz kurları üzerinde belirleyici olurken, Brezilya'nın iklim politikaları Türkiye'nin yeşil dönüşüm çabalarına model oluşturabilir. Kanarya Adaları'ndaki göçmen faciası ise Türkiye'yi de ilgilendiren düzensiz göç sorununun ne kadar karmaşık olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
