Amerika Birleşik Devletleri'nin Utah eyaletindeki Cottonwood yangını, gece boyunca şiddetli rüzgarlar ve düşük nem seviyelerinin etkisiyle hızla büyüyerek 92 bin dönüme (yaklaşık 37 bin hektar) ulaştı. Fishlake Ulusal Parkı'nda çıkan yangın, bölgede olağanüstü hal ilan edilmesine neden olurken, yüzlerce itfaiyeci alevlerle mücadele ediyor. Yetkililer, yangının sadece yüzde 5'inin kontrol altına alınabildiğini ve tahliye emirlerinin genişletildiğini duyurdu.
Cottonwood Yangınının Arka Planı ve Gelişimi
Cottonwood yangını, 15 Eylül 2024'te çıktı ve ilk belirlemelere göre yıldırım düşmesi sonucu başladı. Kuru bitki örtüsü ve uzun süredir devam eden kuraklık, yangının hızla büyümesine zemin hazırladı. Eyalet genelinde bu yaz yaşanan aşırı sıcak hava dalgaları, orman yangını riskini artırdı. Fishlake Ulusal Parkı, çam ormanları ve geniş bozkır alanlarıyla biliniyor; bu ekosistem, yangının yayılmasını kolaylaştırdı.
Şu ana kadar 250'den fazla itfaiyeci sahada görev yapıyor. Havadan müdahale ekipleri, helikopterler ve uçaklarla alevleri söndürmeye çalışıyor. Ancak bölgede etkili olan saatte 50 kilometreye varan rüzgarlar, çalışmaları zorlaştırıyor. Utah Valisi Spencer Cox, yangınla mücadele için ek kaynaklar sağlanması talimatı verdi. Ulusal Orman Servisi, yangının büyümesini engellemek amacıyla Fatima Kasabası ve çevresindeki bazı yerleşim yerleri için zorunlu tahliye kararı aldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Cottonwood yangını, ABD'nin batı eyaletlerinde son yıllarda artan orman yangınlarının bir parçası. İklim değişikliği, bu bölgede sıcaklıkların yükselmesine ve kuraklığın şiddetlenmesine neden oluyor. Utah eyaleti, 2024 yılında yangın sezonunun en kötü dönemlerinden birini yaşıyor; geçtiğimiz haftalarda benzer büyüklükte birkaç yangın daha kaydedildi. Uzmanlar, bu tür yangınların sadece ABD'yi değil, diğer ülkeleri de etkileyen hava kirliliği ve ekosistem kaybı gibi küresel sonuçları olduğuna dikkat çekiyor.
Yangının duman bulutları, komşu eyaletlere ve hatta Kanada'ya kadar ulaştı. Hava kalitesi indeksleri, çevre bölgelerde 'tehlikeli' seviyelere çıktı. Ayrıca yangın, yaban hayatı için büyük bir tehdit oluşturuyor; nadir türlerin yaşadığı Fishlake Ulusal Parkı'ndaki ekosistemin toparlanması yıllar sürebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Utah'taki orman yangını, küresel iklim krizinin bir yansıması olarak Türkiye'yi de ilgilendiriyor. Türkiye, 2021 ve 2022 yıllarında benzer büyüklükte yangınlarla mücadele etmişti. Bu tür afetler, Türkiye'nin yangınla mücadele kapasitesini artırma ihtiyacını hatırlatıyor. Ayrıca, ABD'nin bu tür doğal afetlerle başa çıkma yöntemleri, Türk yetkililere ders niteliğinde olabilir. İklim değişikliğinin tetiklediği orman yangınları, tarım ve turizm gibi sektörleri de etkileyerek ekonomik kayıplara yol açıyor; Türkiye'nin bu alandaki uluslararası iş birliğine katılması önem taşıyor.
