ABD Donanması'nın emekliye ayırdığı iki savaş gemisi, Pasifik Okyanusu'ndaki devasa deniz tatbikatı RIMPAC 2026 sırasında hedef olarak batırıldı. Ticonderoga sınıfı güdümlü füze kruvazörü USS Mobile Bay (CG-53) ve Tarawa sınıfı amfibi hücum gemisi USS Peleliu (LHA-5), Hawaii açıklarında gerçekleştirilen canlı ateş tatbikatında, ABD Donanması liderliğindeki çok uluslu görev gücünün ateş gücüne hedef oldu. Bu gelişme, deniz savaş konseptlerindeki değişimi ve Pasifik'te artan gerilimi gözler önüne seriyor.
Gemilerin Hikayesi ve Tatbikatın Amacı
USS Mobile Bay, 1987'de hizmete girmiş, Soğuk Savaş sonrası dönemde Körfez Savaşı'ndan Irak Savaşı'na kadar birçok çatışmada görev almıştı. Aegis savaş sistemiyle donatılmış kruvazör, özellikle hava savunma ve füze savunma görevlerinde kilit rol oynamıştı. USS Peleliu ise 1980'de denize indirilmiş, amfibi harekâtlarda ve insani yardım misyonlarında kullanılmıştı. 2015'te emekliye ayrılan Peleliu, 2017'de hizmet dışı bırakılan Mobile Bay ile birlikte, bu yılki RIMPAC tatbikatında 'deniz hedefi' olarak seçildi.
RIMPAC (Pasifik Kenarı Tatbikatı), dünyanın en büyük uluslararası deniz tatbikatı olarak biliniyor. Bu yıl 29 ülke, 40 gemi, 3 denizaltı ve yaklaşık 25 bin personelin katılımıyla gerçekleşiyor. Tatbikatın en önemli bölümlerinden biri olan 'canlı ateş' (SINKEX) tatbikatı, emekli gemilerin batırılmasıyla gerçekçi bir savaş senaryosu oluşturmayı amaçlıyor.
Pasifik'te Artan Gerilim ve Mesajlar
Bu yılki tatbikat, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki iddialı hamleleri ve Tayvan çevresindeki askeri baskısı göz önüne alındığında, özellikle dikkat çekiyor. ABD Donanması, bu tür tatbikatlarla müttefiklerine ve rakiplerine güçlü bir mesaj vermeyi amaçlıyor. Ancak uzmanlar, sökülen bu gemilerin batırılmasının sembolik olduğu kadar, yeni nesil savaş gemilerine yer açma, gerçekçi eğitim sağlama ve deniz savaş doktrinlerini test etme gibi pratik amaçları olduğunu da vurguluyor.
Özellikle USS Mobile Bay'in batırılması, Aegis savaş sisteminin gerçek bir tehdit ortamında test edilmesi açısından kritik bir öneme sahip. Çin'in geliştirdiği anti-gemi balistik füzelerine karşı savunma stratejilerinin geliştirilmesinde bu tür tatbikatların veri sağladığı biliniyor. Ayrıca, amfibi hücum gemisi Peleliu'nun batırılması, gelecekteki amfibi harekâtların zorluklarını ve amfibi savaş konseptlerinin evrimini anlamaya yönelik bir fırsat sunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
RIMPAC tatbikatı ve sökülen gemilerin batırılması, Türk savunma sanayii ve deniz stratejisi açısından önemli dersler içeriyor. Türkiye, son yıllarda yerli savaş gemisi üretiminde (MİLGEM) önemli atılımlar yaparken, bu gelişme, modern deniz savaşlarının gerektirdiği teknolojik ve operasyonel yeteneklerin test edilmesinin önemini hatırlatıyor. Ayrıca, ABD'nin Pasifik'teki askeri güç gösterileri, NATO'nun doğu kanadında ve Akdeniz'de dengeleri etkileyebilir. Türkiye, Doğu Akdeniz'deki hak iddialarını korurken, bu tür küresel deniz tatbikatlarından ilham alarak kendi deniz harp oyunları ve eğitim tatbikatlarını daha gerçekçi senaryolarla geliştirebilir. Bu durum, Türk Deniz Kuvvetleri'nin bölgesel caydırıcılığını artırma çabalarıyla da örtüşüyor.
