Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bugün Paris'te Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve Ürdün Kralı II. Abdullah ile bir araya gelerek Lübnan'ın güvenliği ve Lübnan ordusuna uluslararası destek konularını görüştü. Görüşme, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü'nün (UNIFIL) 2026 sonunda planlanan çekilmesi öncesinde oluşabilecek güvenlik boşluğunu önlemeye yönelik Fransa'nın çabalarının bir parçası olarak gerçekleşti.
Görüşmenin Arka Planı ve UNIFIL'in Rolü
UNIFIL, 1978 yılından bu yana Lübnan'ın güneyinde İsrail sınırı boyunca konuşlandırılmış durumda. Görev gücü, 2006'daki İsrail-Hizbullah savaşının ardından genişletilmiş yetkilerle donatıldı ve bölgede ateşkesin korunmasında kritik bir rol üstlendi. Ancak son yıllarda artan bölgesel gerilim ve özellikle Gazze savaşının yansımaları, UNIFIL'in etkinliğini tartışmaya açtı. Fransa, UNIFIL'in en büyük asker katkısını sağlayan ülkelerden biri olarak, çekilme sonrası istikrarın korunması için diplomatik girişimlerini hızlandırdı.
Paris'teki toplantıda Macron, Lübnan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne vurgu yaparken, Lübnan ordusunun güçlendirilmesi için uluslararası toplumun desteğinin sürmesi gerektiğini belirtti. Lübnan Cumhurbaşkanı Aoun ise ülkesinin karşı karşıya olduğu ekonomik ve güvenlik krizlerine dikkat çekerek, ordunun kapasitesinin artırılması için somut taahhütler beklediklerini ifade etti. Ürdün Kralı Abdullah da bölgesel istikrarın korunmasında Lübnan'ın kilit konumuna işaret ederek, ülkesinin destek vermeye hazır olduğunu yineledi.
Uluslararası Boyut ve Beklentiler
Fransa'nın girişimi, ABD'nin Orta Doğu'daki angajmanını gözden geçirdiği bir dönemde Avrupa'nın bölgede daha aktif bir rol üstlenme arayışını yansıtıyor. UNIFIL'in çekilmesi, İsrail ve Hizbullah arasında yeni bir çatışma riskini artırabileceği gibi, Lübnan ordusunun güneyde kontrolü sağlamakta zorlanacağı endişelerini de beraberinde getiriyor. Fransa, çekilme sürecinin koordineli ve aşamalı olması için müttefikleriyle görüşmelerini sürdürüyor. Ayrıca, Lübnan'a yönelik uluslararası yardım konferansı düzenlenmesi de masada.
Lübnan, yıllardır süren ekonomik çöküş, siyasi istikrarsızlık ve Suriye'den gelen mülteci yüküyle boğuşuyor. Ülkedeki merkezi otoritenin zayıflığı, Hizbullah gibi silahlı grupların etkinliğini artırırken, uluslararası toplumun Lübnan ordusuna verdiği destek sınırlı kaldı. Paris toplantısı, bu desteğin artırılması ve UNIFIL sonrası dönem için bir yol haritası oluşturulması açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
UNIFIL'in çekilme takvimi henüz netleşmiş değil; ancak 2026 sonu hedefi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin kararlarına bağlı. Fransa, çekilmenin güvenlik boşluğu yaratmaması için Lübnan ordusunun eğitimi ve donanımı konusunda somut projeler öneriyor. Ürdün ise sınır güvenliği ve istihbarat paylaşımı konularında işbirliğine açık olduğunu gösterdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
UNIFIL'in çekilmesi ve Lübnan'daki güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesi, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiriyor. Lübnan'daki istikrarsızlık, Doğu Akdeniz'deki güç dengelerini ve Türkiye'nin bölgedeki enerji ve ticaret yollarını etkileyebilir. Ayrıca, UNIFIL'de görev yapan Türk askerleri, olası bir çekilme sürecinde rol alabilir. Türkiye, Lübnan ordusunun güçlendirilmesine destek vererek bölgesel istikrara katkı sağlayabilir. Fransa'nın öncülüğünde yürütülen görüşmelerde Türkiye'nin pozisyonu, hem NATO müttefikliği hem de bölgesel çıkarlar açısından dikkatle izlenmeli.
