Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Lübnan'da devam eden ekonomik kriz ve siyasi istikrarsızlık nedeniyle yaklaşık 100 bin çocuğun gelecek yıl eğitimlerine devam edememe riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı. Örgüt, ülkede artan yoksulluk, okul masraflarının yükselmesi ve ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanması gibi faktörlerin çocukların okula devamını ciddi şekilde tehdit ettiğini vurguladı. UNICEF Lübnan Temsilcisi Edouard Beigbeder, yaptığı yazılı açıklamada, “Her geçen gün daha fazla çocuk okuldan kopma noktasına geliyor. Eğer acil önlem alınmazsa, bu çocuklar için kayıp bir nesil olacak” ifadelerini kullandı.
Krizin derinleşen etkileri
Lübnan, 2019 yılından bu yana tarihinin en ağır ekonomik krizlerinden birini yaşıyor. Ülke para birimi değerinin büyük bölümünü kaybederken, enflasyon yüzde 200'ün üzerine çıktı. Dünya Bankası'na göre Lübnan, 19. yüzyıldan bu yana dünyada görülen en büyük üç ekonomik çöküşten birini yaşıyor. Bu durum, ailelerin çocuklarını okula göndermekte zorlanmasına yol açıyor. Okul ücretleri, ulaşım masrafları ve kırtasiye giderleri birçok aile için karşılanamaz hale geldi. UNICEF verilerine göre, okul öncesi eğitimden ilköğretime geçiş oranı yüzde 30'a kadar düştü. Ayrıca, birçok çocuk ailelerine ekonomik katkı sağlamak için çalışmak zorunda kalıyor. Bu durum, çocuk işçiliği oranlarını da artırıyor.
Lübnan Eğitim Bakanlığı, devlet okullarının kapasitesini artırmak için çaba gösterse de, kaynak yetersizliği nedeniyle bu çabalar sınırlı kalıyor. Özel okulların büyük bölümü ya kapanma tehlikesiyle karşı karşıya ya da ücretlerini döviz cinsinden talep ediyor. Bu da yerel para birimiyle gelir elde eden aileler için okulu neredeyse imkansız hale getiriyor. UNICEF, Lübnan hükümetine ve uluslararası topluma acil yardım çağrısında bulunurken, eğitim sisteminin çökmesini önlemek için mali destek sağlanması gerektiğini belirtiyor.
Bölgesel yansımalar
Lübnan'daki eğitim krizi, sadece ülke içinde değil, bölge genelinde de endişe yaratıyor. Suriye iç savaşından kaçarak Lübnan'a sığınan yaklaşık 1,5 milyon Suriyeli mülteci de bu krizden etkileniyor. Mülteci çocukların okula erişimi zaten sınırlıyken, ekonomik kriz bu durumu daha da kötüleştiriyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) ve diğer yardım kuruluşları, mülteci ailelerin çocuklarını okula göndermek için ek desteğe ihtiyacı olduğunu vurguluyor. Uzmanlar, uzun vadede eğitimsiz bir neslin bölgede istikrarsızlığı artırabileceğine dikkat çekiyor. Ayrıca, krizin bölgedeki diğer ülkelerdeki eğitim sistemleri üzerinde de dolaylı etkileri olabileceği belirtiliyor. Lübnan'da yaşanan bu durum, benzer ekonomik sıkıntılar yaşayan diğer Ortadoğu ülkeleri için de bir uyarı niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki eğitim krizi, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve insani yardım politikaları açısından önem taşıyor. Türkiye, Suriyeli mültecilere ev sahipliği yaparken, eğitim alanında önemli yatırımlar gerçekleştirdi. Benzer şekilde, Lübnan'daki mülteci çocukların eğitimi de Türkiye'nin insani diplomasi anlayışıyla örtüşüyor. Ayrıca, Lübnan'ın istikrara kavuşması, Doğu Akdeniz'deki dengeler ve Türkiye'nin bölgedeki ticari çıkarları için önem arz ediyor. Türkiye, krizin derinleşmesini önlemek için uluslararası toplumla iş birliği yapabilir. Uzun vadede, eğitimsiz bir Lübnan nesli, bölgedeki radikalleşme ve düzensiz göç gibi sorunları artırarak Türkiye'yi de etkileyebilir. Bu nedenle, durum yakından takip edilmeli.
