Umman'ın devlet varlık fonu Oman Investment Authority (OIA) tarafından desteklenen Asyad Holding, geçtiğimiz yıl halka arz ettiği denizcilik ve lojistik şirketi Asyad Shipping Company'deki hisselerinin bir kısmını satmayı değerlendiriyor. Konuya yakın kaynaklar, satışa çıkarılacak hisselerin değerinin yüz milyonlarca doları bulabileceğini belirtiyor. Şirket, Körfez bölgesinin en büyük nakliye filolarından birine sahip ve Umman'ın ekonomik çeşitlendirme stratejisinde kilit rol oynuyor.
Gelişmenin arka planı
Asyad Shipping, geçtiğimiz yıl Muscat Menkul Kıymetler Borsası'nda (MSX) halka arz edilmiş ve yaklaşık 200 milyon dolar fon toplamıştı. Şirketin hisseleri halka arzın ardından istikrarlı bir seyir izledi. OIA, Asyad Holding aracılığıyla şirketin yüzde 69,5'ine sahip durumda. Kaynaklar, holdingin satışa çıkaracağı payın şimdilik belli olmadığını ancak OIA'nın portföyünü çeşitlendirme ve yeni yatırımlara kaynak yaratma hedefi doğrultusunda stratejik bir hamle olduğunu ifade ediyor. Satış sürecine JPMorgan ve Bank of America gibi uluslararası bankaların danışmanlık yapabileceği konuşuluyor.
Umman hükümeti, petrol dışı gelirleri artırmak ve ekonomiyi çeşitlendirmek için Vizyon 2040 planı kapsamında kamu şirketlerinde özelleştirmeye gidiyor. Asyad Shipping'in satışı, bu planın bir parçası olarak görülüyor. Şirket, dökme yük, konteyner ve tanker taşımacılığında faaliyet gösteriyor ve Umman'ın deniz ticaret merkezi olma hedefine katkı sağlıyor. Dünya Bankası verilerine göre Umman, 2023'te Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın yaklaşık yüzde 5'ini taşımacılık hizmetlerinden elde ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Körfez ülkeleri, son yıllarda petrol bağımlılığını azaltmak için lojistik, turizm ve teknoloji gibi sektörlere yatırım yapıyor. Birleşik Arap Emirlikleri'nin DP World'ü ve Suudi Arabistan'ın Bahri'si gibi şirketler bölgesel denizcilik sektörüne hakim. Asyad'ın halka arzı ve olası hisse satışı, Umman'ın bu pazardaki yerini güçlendirme çabası olarak değerlendiriliyor. Satış tamamlanırsa, elde edilecek gelirin yenilenebilir enerji ve yeşil hidrojen gibi stratejik sektörlere aktarılması bekleniyor.
Küresel ölçekte, Kızıldeniz'deki Husi saldırıları ve Süveyş Kanalı'ndaki aksaklıklar, denizcilik sektörünü etkiliyor. Asyad, bu zorluklara rağmen alternatif rotalar ve yeni pazarlarla büyümeyi hedefliyor. Şirketin filosundaki gemilerin ortalama yaşının düşük olması, rekabet avantajı sağlıyor. Uzmanlar, Umman'ın coğrafi konumunun, Asya-Afrika ticaret koridorlarında bir aktarma merkezi olarak öne çıkmasını sağlayabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Umman, Türkiye ile son yıllarda siyasi ve ticari ilişkilerini geliştiriyor. 2023'te iki ülke arasındaki ticaret hacmi 1,5 milyar doları aştı. Asyad'ın hisse satışı, doğrudan bir Türk şirketini hedeflemese de, Umman'ın Körfez'deki lojistik üs olma hedefi Türk lojistik firmaları için fırsatlar yaratabilir. Özellikle Türkiye'nin Afrika ve Asya'ya açılan kapıları olan Umman limanları, iş birlikleri için potansiyel taşıyor. Ayrıca, OIA'nın portföy çeşitlendirmesi kapsamında Türkiye'deki altyapı ve enerji yatırımlarına yönelmesi olasılığı, iki ülke arasındaki yatırım ortamını olumlu etkileyebilir.
