ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) biriminin, 10 yaşındaki oğullarının sağlık tedavisi için ABD'ye giriş yapan Ukraynalı bir aileye sınır dışı kararı çıkarması, Ohio'nun Cleveland kentinde geniş yankı uyandırdı. Tamila Vashchuk ve eşi Mykola, 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından ABD'ye giriş yapmış, ancak kısa süre sonra oğulları Mark'ın nadir görülen bir genetik hastalığı olduğu ortaya çıkmıştı. Aile, ABD'ye girmeden önce ABD'li yetkililere durumu bildirdiklerini ve 'sağlık amaçlı seyahatin sınırdan geri çevrilmeyeceği' yanıtını aldıklarını iddia ediyor.
Sağlık tedavisi için gelen aileye sürgün yolu
Tamila ve Mykola Vashchuk, Ukrayna'nın batısındaki Lviv kentinden ABD'ye 2022'nin Ağustos ayında giriş yaptı. Amaçları, oğulları Mark'ın doğuştan kalp rahatsızlığı ve diğer sağlık sorunları için en iyi tedaviyi bulmaktı. ABD'li doktorlar Mark'ın tedavisi için en az 500 bin dolar gerektiğini söyledi. Aile, Cleveland Clinic'te tedaviye başladı ancak tedavi sırasında ICE yetkilileri ailenin vize koşullarını ihlal ettiğine karar verdi. Resmi açıklamada, 'ABD'ye giriş amacı ile mevcut durum uyuşmamaktadır' denilirken, aile avukatları kararın hukuki dayanağının zayıf olduğunu savunuyor.
Ailenin Cleveland'da kurduğu küçük bir Ukrayna topluluğu bulunuyor. Mahalle sakinleri, Vashchuk ailesine destek için imza kampanyası başlattı ve Ohio'lu iki milletvekili de aile lehine yazılı açıklama yaptı. Tamila Vashchuk, yerel bir gazeteye verdiği röportajda, 'Biz sadece oğlumuzun hayatını kurtarmaya çalışıyorduk. Ukrayna'da savaş var, burada tedavi şansı var. Ama şimdi nereye gideceğimizi bilmiyoruz' dedi.
ABD göç politikası ve Ukraynalı mülteciler
ABD, Rusya-Ukrayna savaşının ardından 200 binden fazla Ukraynalıya geçici koruma statüsü verdi. Ancak Vashchuk ailesi, bu programa başvurmadan önce bireysel vizeyle giriş yaptı. ICE yetkilileri, ailenin sağlık nedenleriyle ABD'de kalma hakkı olmadığını belirterek sınır dışı kararını onayladı. Aile, karara itiraz etmek için federal mahkemeye başvurdu. Uzmanlar, davanın ABD'nin insani vize politikaları açısından emsal teşkil edebileceğini söylüyor. Cleveland'daki Ukrayna topluluğu ise aileye mali ve hukuki destek sağlamak için kampanya başlattı. Şimdiye kadar 200 bin doların üzerinde bağış toplandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukraynalı ailenin ABD'de karşılaştığı bu durum, savaş mağduru sivillerin uluslararası koruma mekanizmalarındaki zafiyeti bir kez daha gözler önüne seriyor. Türkiye, bugüne kadar 100 bine yakın Ukraynalıya geçici koruma sağlamış ve sağlık hizmetlerine erişim konusunda esnek bir politika izlemiştir. Ancak bu olay, Türkiye'nin de benzer durumlardaki mülteci ve sığınmacılara yönelik hukuki altyapısını gözden geçirmesi gerektiğini hatırlatmaktadır. Ayrıca, ABD'nin bu tür kararlarının uluslararası kamuoyunda yarattığı tepki, Batılı ülkelerin mülteci politikalarına yönelik eleştirileri artırabilir. Türkiye, insani diplomasi ilkeleri doğrultusunda benzer vakalara karşı şeffaf ve adil bir süreç izlemeye devam etmelidir.
