Rusya'nın Ukrayna'nın başkenti Kiev ve çevresine yönelik dün gece düzenlediği hava saldırılarında en az 4 kişi hayatını kaybetti. Yetkililer, saldırıların kentin enerji altyapısını hedef aldığını ve önümüzdeki aylarda ısınma ve elektrik ihtiyacında ciddi kesintiler yaşanabileceği konusunda uyarıda bulundu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, bu saldırıların kış aylarında halka acı çektirmeyi amaçlayan bir stratejinin parçası olduğunu belirterek uluslararası topluma hava savunma desteğinin artırılması çağrısı yaptı.
Gelişmenin Arka Planı
Ukrayna İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Kiev'in Boryspil ve Brovary ilçelerine düzenlenen insansız hava aracı (İHA) ve füze saldırılarında 4 sivil yaşamını yitirdi, 9 kişi yaralandı. Saldırıda bazı konutların ve ticari binaların hasar gördüğü, yangınların itfaiye ekiplerince kontrol altına alındığı bildirildi. Ukrayna Hava Kuvvetleri, gece boyunca 23 Rus İHA'sından 17'sini ve 8 seyir füzesinden 6'sını düşürdüğünü duyurdu. Ancak, başkente isabet eden füzelerden biri, elektrik dağıtım merkezine zarar verdi.
Bu saldırılar, Rusya'nın Ekim ayından bu yana enerji tesislerine yönelik yoğunlaştırdığı hava harekatının bir parçası. Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların askeri hedeflere yönelik olduğunu ve elektrik altyapısının meşru hedef sayıldığını savunuyor. Ukrayna ise bunu, sivil halkı hedef alan bir savaş suçu olarak nitelendiriyor.
Ukrayna Enerji Bakanlığı yetkilileri, ülkenin elektrik üretim kapasitesinin önemli bir kısmının kış öncesinde tahrip olduğunu, onarım çalışmalarının hızla sürdüğünü ancak bazı bölgelerde programlı kesintilerin uygulanmasının kaçınılmaz olacağını belirtiyor. Başkent Kiev'deki bir enerji dağıtım şirketi, zorunlu elektrik kesintilerinin günde 4-6 saati bulabileceği uyarısında bulundu.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Bu hava saldırıları, Rusya'nın savaşta yeni bir aşamaya geçişinin işareti olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, Moskova'nın kış yaklaşırken Ukrayna'nın direncini kırmak için enerji altyapısını hedef aldığını, bunun da milyonlarca insanın ısınma ve elektrikten yoksun kalmasına yol açabileceğini vurguluyor. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, saldırıları kınayarak Ukrayna'ya ek hava savunma sistemleri ve enerji ekipmanı gönderileceğini açıkladı. ABD de benzer şekilde 275 milyon dolarlık yeni bir askeri yardım paketi duyurdu; bu paket, hava savunma mühimmatları ve insani yardım malzemelerini içeriyor.
Öte yandan, NATO üyesi ülkeler, Ukrayna'ya yönelik askeri desteği artırırken, Rusya'nın Belarus'ta konuşlandırdığı birlikler aracılığıyla kuzeyden yeni bir cephe açabileceği endişesi de sürüyor. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, sınır bölgelerindeki hareketliliğin takip edildiğini ve savunma hatlarının güçlendirildiğini bildirdi. Bu durum, Doğu Avrupa'da güvenlik geriliminin tırmanmasına yol açarken, Rus enerji ihracatına uygulanan yaptırımların etkisi de küresel ölçekte hissedilmeye devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savaşın başından bu yana Rusya ve Ukrayna ile dengeli bir diplomasi yürütüyor. Bu saldırılar, tahıl koridoru anlaşmasının uzatılması ve olası bir ateşkes görüşmeleri sürecini olumsuz etkileyebilir. Türkiye'nin arabuluculuk rolü yeniden önem kazanabilir. Ayrıca, Karadeniz'deki güvenlik dengeleri açısından Rusya'nın agresif tutumu, Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi kapsamındaki yetkilerini ve bölgedeki askeri varlığını gözden geçirmesine neden olabilir. Enerji altyapısına yönelik saldırılar, küresel enerji fiyatlarını etkileyerek Türkiye'nin enerji ithalat maliyetlerini artırabilir.
