Ukrayna hükümeti, Pazar günü yaptığı açıklamada, Rus savaş uçaklarının Gine-Bissau bayraklı Türk yük gemisi Golden Leo'ya düzenlediği füze saldırısında altı kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Ukrayna Donanması'na göre saldırı, Karadeniz'de Romanya karasuları yakınlarında, gemi mısır yüklüyken gerçekleşti. Moskova yönetimi ise iddiaları henüz resmi olarak yalanlamış değil. Olay, Rusya'nın Kiev dahil birçok Ukrayna şehrine yoğun füze saldırısı düzenlediği bir günün ardından yaşandı.
Gelişmenin arka planı
Ukrayna Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, saldırının Rus Hava Kuvvetleri'ne ait Su-34 savaş uçakları tarafından gerçekleştirildiğini belirtti. Açıklamada, üç adet Kh-22 tipi seyir füzesinin Golden Leo'ya isabet ettiği ve geminin ağır hasar aldığı kaydedildi. Olay sırasında geminin Ukrayna'nın Odessa limanından yola çıktığı ve Romanya karasularına girmek üzere olduğu aktarıldı. Altı mürettebatın hayatını kaybettiği, yaralı sayısıyla ilgili henüz net bir bilgi olmadığı ifade edildi.
Türk yetkililer, geminin Türk sahipli olduğunu ancak hangi şirkete ait olduğu konusunda henüz bir açıklama yapılmadı. Gemi, Gine-Bissau bandıralı olmasına rağmen, tüm mürettebatının Türk olduğu bildiriliyor. Saldırı, Karadeniz'de tahıl ihracatına yönelik yeni bir tehdit olarak değerlendirilirken, uluslararası toplum tepki gösterdi.
Bölgesel veya küresel boyut
Rusya'nın Ukrayna'nın tahıl ihracatını engellemek için Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları, küresel gıda güvenliğini tehdit ediyor. Birleşmiş Milletler ve Türkiye'nin aracılık ettiği Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması, geçtiğimiz yaz geçici olarak yenilenmişti. Ancak Rusya, anlaşmanın kendi ihracatına getirdiği kısıtlamalar nedeniyle memnuniyetsizliğini sık sık dile getiriyor. Golden Leo'ya yapılan saldırı, anlaşmanın geleceğini yeniden tartışmaya açtı.
NATO üyesi Romanya'nın karasularına bu kadar yakın bir noktada gerçekleşen saldırı, ittifakın uyarılarını da beraberinde getirdi. NATO, bölgedeki deniz güvenliğini artırma konusunda adımlar atacağını duyurdu. ABD ve Avrupa Birliği ise Rusya'ya yeni yaptırımlar uygulanması çağrısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu saldırı, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Türk sahipli bir geminin hedef alınması, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zorlarken, Montrö Sözleşmesi kapsamındaki deniz trafiği kontrolünü de tehdit ediyor. Türk hükümetinin hem Rusya hem de Ukrayna ile diplomatik kanalları açık tutarak hem tahıl anlaşmasını koruma hem de vatandaşlarının güvenliğini sağlama gibi hassas bir denge politikası izlemesi gerekiyor. Ayrıca, bu olay Türkiye'nin savunma sanayiinde kara suları güvenliğine yönelik yeni adımlar atmasına neden olabilir.
