Rusya'nın Ukrayna genelinde düzenlediği hava saldırılarında en az dokuz kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı; yerleşim bölgeleri ve kritik altyapı tesisleri hasar gördü. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Moskova'nın enerji altyapısını hedef alarak "Ukrayna ekonomisini öldürmek" istediğini söyledi. Savaşın 1.663'üncü gününe girilirken Kiev, aylardır planlanan geniş çaplı kış saldırılarına karşı hazırlıklarını hızlandırdı.
Altyapıya Yönelik Sistematik Saldırılar
Ukrayna Hava Kuvvetleri, gece boyunca ülkenin farklı bölgelerine çok sayıda seyir füzesi ve insansız hava aracı fırlatıldığını bildirdi. Hava savunma sistemlerinin önemli bir kısmını düşürdüğü belirtilirken, sivil yerleşim alanlarına isabet eden mühimmat nedeniyle can kaybı ve yaralanmalar yaşandı. Saldırıların özellikle başkent Kiev, Harkiv, Zaporijya ve Dnipro gibi büyük şehirlerde yoğunlaştığı, elektrik dağıtım şebekeleri ile doğalgaz altyapısının hedef alındığı kaydedildi.
Yetkililer, hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü ve bazı bölgelerde elektrik kesintilerinin yaşandığını açıkladı. Ukrayna Enerji Bakanlığı, ülke genelinde enerji sisteminin yeniden dengelenmesi için acil müdahale ekiplerinin görevlendirildiğini duyurdu. Kış aylarında ortalama sıcaklıkların sıfırın altına düştüğü ülkede, ısınma ve su temini gibi temel hizmetlerin kesintiye uğraması riski ciddi bir insani kriz endişesi yaratıyor.
Zelenskiy, günlük video mesajında saldırıların bilinçli bir stratejinin parçası olduğunu vurguladı: "Rusya, cephede askeri hedeflerine ulaşamadığı için sivil halkı korkutmayı ve ekonomimizi çökertmeyi hedefliyor. Ancak Ukrayna halkı daha önce iki kışı da bu koşullarda geçirdi; üçüncüsünde de direnecektir." Zelenskiy, Batılı müttefiklerden hava savunma sistemleri ve enerji ekipmanı tedarikinin hızlandırılmasını talep etti.
Kış Öncesi Askeri ve İnsani Tablo
Rus kuvvetlerinin son haftalarda cephe hattının doğu kesimlerinde, özellikle Donetsk ve Luhansk bölgelerinde baskıyı artırdığı biliniyor. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, cephede günlük yüzden fazla çatışma yaşandığını, en yoğun mücadelenin Pokrovsk ve Kurakhove eksenlerinde sürdüğünü bildirdi. Moskova yönetimi, ele geçirilen bölgelerde idari yapılar kurmaya devam ederken, Kyiv cephe hattındaki savunma hatlarını güçlendirmek için ek birlik kaydırıyor.
Batılı istihbarat kaynaklarına göre Rusya, kış aylarında Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını artırmak için füze ve İHA stoklarını yeniden doldurdu. Bu durum, geçtiğimiz iki kış döneminde olduğu gibi geniş çaplı kesintilerin yaşanabileceği yönündeki endişeleri güçlendiriyor. Ukrayna hükümeti, enerji sektörünü korumak amacıyla batı bölgelerinde yeni hava savunma bataryaları konuşlandırdığını ve mobil jeneratör kapasitesini artırdığını açıkladı.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve Birleşmiş Milletler kuruluşları, kış koşullarında sivil halkın korunması için insani yardım koridorlarının açık tutulması çağrısında bulundu. Avrupa Birliği, Ukrayna'nın enerji altyapısının yeniden inşası için ek mali destek paketi hazırlığında olduğunu duyurdu. NATO Genel Sekreteri ise ittifakın Ukrayna'ya hava savunma sistemleri tedarikinde kararlı olduğunu yineledi.
Diplomatik ve Stratejik Boyut
Savaşın uzaması, Ukrayna'nın Batılı müttefikleriyle ilişkilerinde yeni denklemler yaratıyor. ABD ve Avrupa ülkelerinde askeri yardımların sürdürülebilirliği tartışılırken, Kyiv yönetimi müttefiklerine somut güvenlik garantileri sağlanması konusunda baskı yapıyor. Son dönemde Ukrayna ile bazı Avrupa ülkeleri arasında ortak savunma üretimi anlaşmaları imzalanırken, Almanya ve Fransa'dan ek füze savunma sistemi tedariki konusunda olumlu sinyaller geldiği belirtiliyor.
Moskova cephesinde ise Rus yetkililer, saldırıların askeri hedeflere yönelik olduğunu savunmaya devam ediyor. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Batı'nın Ukrayna'ya silah sevkiyatının çatışmayı uzattığını ve Rusya'nın güvenlik endişelerini göz ardı ettiğini öne sürdü. Rusya Savunma Bakanlığı, son saldırılarda Ukrayna'nın askeri komuta ve enerji altyapısının vurulduğunu iddia etti; ancak sivil kayıplara ilişkin bağımsız doğrulama yapılamıyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, sivil yerleşim alanlarına yönelik saldırıların uluslararası hukuk kapsamında soruşturulması gerektiğini belirtti. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin savaş suçlarına ilişkin soruşturmaları sürerken, son saldırıların da delil dosyasına eklenmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya-Ukrayna savaşında enerji altyapısına yönelik saldırıların yoğunlaşması, Türkiye'nin bölgesel denge politikasını doğrudan etkiliyor. Ankara, savaşın başından bu yana hem Kyiv hem Moskova ile diyalog kanallarını açık tutarak tahıl koridoru ve esir takası gibi somut diplomatik başarılara aracılık etti. Kış aylarında artan insani kriz, Türkiye'nin insani yardım ve enerji tedariki konusundaki rolünü daha da kritik hale getiriyor. Ayrıca Karadeniz'deki güvenlik dinamikleri, Türkiye'nin boğazlar rejimi ve bölgesel istikrar açısından yakından takip ettiği bir başlık olmayı sürdürüyor. Savaşın uzaması, Türkiye'nin Avrupa ile enerji iş birliği ve savunma sanayii ihracatı üzerinden ekonomik yansımalarını da derinleştiriyor.
