Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, Rusya'nın Ukrayna'nın işgal altındaki topraklarında önümüzdeki ay yapmayı planladığı parlamento seçimlerinin yasa dışı olduğunu ve sonuçlarının hukuken geçersiz sayılacağını duyurdu. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'nın egemen topraklarında seçim düzenlemesinin uluslararası hukukun açık ihlali olduğu vurgulandı. Açıklamada, bu seçimlerin Ukrayna halkının iradesini yansıtmadığı gibi, işgal altındaki bölgelerin yasadışı ilhakını meşrulaştırma girişimi olarak değerlendirildiği belirtildi. Kiev yönetimi, dünya kamuoyunu bu tür girişimlere karşı net bir tavır almaya çağırdı.
Rusya'nın seçim planları ve uluslararası tepkiler
Rusya, 19 Eylül'de yapılacak Devlet Duması seçimleri kapsamında, 2014 yılında tek taraflı olarak ilhak ettiği Kırım'ın yanı sıra, 2022'de ilhak ettiği Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinde de oy kullanılmasını planlıyor. Bu bölgeler, uluslararası toplum tarafından Ukrayna'nın ayrılmaz parçaları olarak tanınıyor ve Rusya'nın ilhak kararları BM Genel Kurulu kararlarıyla kınanmış durumda. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, bu seçimlerin Ukrayna Anayasası ve uluslararası hukuk çerçevesinde hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağını, ancak Rusya'nın işgal politikasını derinleştirme çabası olarak görüldüğünü ifade etti. Benzer şekilde, Avrupa Birliği ve ABD de daha önce Kırım'da yapılan seçimleri tanımadıklarını açıklamış, bu tür girişimlerin Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne yönelik saldırıların devamı olduğunu vurgulamıştı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Rusya'nın Ukrayna topraklarında düzenlediği her seçim, işgalin bir başka yüzüdür; bu seçimler ne Ukrayna halkının ne de uluslararası toplumun gözünde meşrudur" dedi.
Rusya'nın bu adımı, Ukrayna'nın doğusunda süren çatışmaların sona erdirilmesi için yapılan diplomatik çabaları da olumsuz etkiliyor. Minsk anlaşmaları ve İstanbul süreci gibi girişimlerin akamete uğramasına neden olan bu tür tek taraflı hamleler, barış görüşmeleri için güven ortamını zedeliyor. Ukrayna ve Batılı ülkeler, Rusya'nın seçimleri bir referanduma dönüştürerek işgal ettiği toprakları kalıcı olarak elinde tutmaya çalıştığını düşünüyor. Ancak Rusya yönetimi, bu seçimlerin yerel halkın iradesini yansıttığını savunarak, Kırım'ın Rusya'ya katılımının 2014'te yapılan referandumla meşrulaştığını öne sürüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Rusya'nın işgal altındaki Ukrayna topraklarında seçim düzenlemesi, sadece ikili ilişkileri değil, uluslararası güvenlik mimarisini de tehdit ediyor. Bu durum, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'da sınırların kuvvet kullanılarak değiştirilmesine yönelik en ciddi girişimlerden biri olarak nitelendiriliyor. NATO ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gibi kuruluşlar, Rusya'nın bu adımını kınayarak, Ukrayna'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne desteklerini yineledi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, yaptığı açıklamada, "Rusya'nın Ukrayna'nın işgal altındaki topraklarında düzenleyeceği seçimler, uluslararası hukukun açık bir ihlalidir ve sonuçlarını tanımayacağız" ifadelerini kullandı. Avrupa Birliği de benzer bir tavırla, bu seçimlerin meşruiyetini reddederek, Rusya'ya yönelik yaptırımların artırılması çağrısında bulundu. Uzmanlar, Rusya'nın bu hamlesinin, Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakereleri daha da karmaşık hale getireceğini ve tansiyonu yükselteceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü tanıyan ve Kırım'ın ilhakını tanımayan bir tutum sergiliyor. Bu nedenle, Rusya'nın işgal altındaki bölgelerde seçim yapma girişimi, Türkiye'nin savunduğu ilkelere aykırıdır. Türkiye, hem Rusya hem Ukrayna ile diyaloğunu sürdüren bir arabulucu rolü oynamaya çalışırken, bu tür tek taraflı adımlar, Ankara'nın denge politikasını zorlaştırabilir. Türkiye'nin, uluslararası hukuka ve Ukrayna'nın egemenliğine vurgu yapması, Karadeniz'deki güvenlik dengeleri açısından da önemlidir. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel istikrarı koruma çabalarını dolaylı olarak etkileyebilir; ancak Ankara'nın açık bir tavırla Ukrayna'nın yanında yer alması beklenir.
