Ukrayna, son aylarda insansız hava araçları (İHA) alanında önemli bir üstünlük elde etti. Savaş alanındaki bu başarılar ve Avrupa ülkeleriyle yapılan yeni İHA anlaşmaları, Kiev'e G7 liderler zirvesi öncesinde nadir bir pazarlık gücü kazandırdı. Ancak Washington'un dikkati başka yönlere kaymış durumda ve eski Başkan Donald Trump'ın yeniden seçilme olasılığı, Ukrayna'nın gelecekteki desteğini belirsizleştiriyor.
Gelişmenin arka planı
Ukrayna Savunma Bakanlığı verilerine göre, 2024 yılının ilk çeyreğinde Ukrayna, Rus mevzilerine karşı binlerce İHA saldırısı düzenledi. Bu saldırılar, özellikle Karadeniz filosuna ve Kırım'daki askeri hedeflere yönelikti. Ukrayna'nın yerli üretim İHA'ları (örneğin Bayraktar TB2'nin Ukrayna varyantları ve yeni nesil kamikaze dronlar) sahada etkili oldu. Ayrıca Ukrayna, Avrupa Birliği ülkeleriyle ortak İHA geliştirme ve tedarik anlaşmaları imzaladı. Bu anlaşmalar, Polonya, Çekya ve İngiltere'nin Ukrayna'nın İHA kapasitesine katkı sağlamasını öngörüyor.
G7 zirvesi, Ukrayna için kritik bir dönemeç. Zirvede Kiev'in talep ettiği uzun menzilli silahlar ve mali yardım paketleri görüşülecek. Ancak ABD'deki siyasi belirsizlik, özellikle Trump'ın Kongre'deki muhafazakar müttefiklerinin Ukrayna yardımını bloke etme çabaları, Ukrayna'nın elini zayıflatıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Trump'la olası bir diyaloğa hazırlanıyor. Zelenskiy'in danışmanları, Trump'a Ukrayna'nın İHA teknolojisindeki başarısının ABD'ye de fayda sağlayabileceğini göstermeyi planlıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Ukrayna'nın İHA savaşındaki üstünlüğü, sadece askeri değil aynı zamanda diplomatik bir araç haline geldi. Kiev, İHA teknolojisindeki ilerlemeyi, Batı'dan daha fazla destek almak için bir koz olarak kullanıyor. Avrupa ülkeleri, Ukrayna'nın İHA tecrübesinden yararlanarak kendi savunma sanayilerini güçlendirmeyi hedefliyor. Özellikle Polonya ve Baltık ülkeleri, Rus tehdidine karşı İHA filosunu genişletmek için Ukrayna ile iş birliği yapıyor.
Öte yandan, Trump'ın yeniden başkan seçilmesi halinde Ukrayna'ya desteği kesebileceği endişesi, Kiev'i alternatif arayışlara itiyor. Ukrayna, Avrupa Birliği ve NATO çerçevesinde güvenlik garantileri talep ediyor. Ancak Avrupa ülkeleri, ABD'siz bir savunma stratejisinin sürdürülebilir olmayacağını düşünüyor. Bu noktada Ukrayna'nın İHA başarısı, Trump yönetimine somut bir kazanım sunarak yardımın devamını sağlamaya çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna'nın İHA kapasitesinin gelişmesinde kilit rol oynadı. Bayraktar TB2'lerin savaşın ilk dönemlerindeki başarısı, Türk savunma sanayisinin uluslararası prestijini artırdı. Ukrayna'nın İHA üstünlüğü, Türkiye'nin Karadeniz'deki çıkarlarıyla da örtüşüyor. Rusya'nın Karadeniz filosuna yönelik Ukrayna saldırıları, Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi kapsamındaki rolünü pekiştiriyor. Ayrıca Türkiye, Ukrayna ile İHA teknolojisi transferi ve ortak üretim konusunda yeni anlaşmalar yapabilir. Ancak Türkiye-Rusya ilişkileri de dikkate alındığında, Ankara'nın Kiev'e desteği sınırlı kalabilir. Ukrayna'nın İHA başarısı, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yükselişini devam ettirmek için bir fırsat sunuyor.
