Rusya'nın başkenti Moskova, savaşın ikinci yılında ilk kez bu kadar büyük çaplı bir insansız hava aracı (İHA) saldırısına sahne oldu. Ukrayna ordusu, 21 Temmuz 2024 Cuma günü başkentin güneydoğusundaki Maryino ve Kapotnya semtlerine yönelik düzenlediği saldırıda, bir petrol rafinerisini ateşe verdi. Bölgedeki esnaf Andrey Kondratyev, bu saldırının ardından Rusların 'yeni gerçekliğe' alışması gerektiğini söyledi. Saldırıda can kaybı yaşanmazken, Ukrayna'nın savaşı Rus topraklarına taşıma kararlılığı bir kez daha ortaya çıktı.
Gelişmenin arka planı: Savaşın seyri değişiyor mu?
Moskova, savaş boyunca ara sıra İHA saldırılarına maruz kalmıştı ancak bu kez hedef stratejik öneme sahip petrol rafinerisiydi. Kapotnya bölgesindeki tesis, başkentin akaryakıt ihtiyacının önemli bir kısmını karşılıyor. Ukrayna, bu tür saldırılarla Rusya'nın lojistik ve enerji altyapısını hedef alarak savaşın maliyetini artırmayı amaçlıyor. Maryino'da bir dükkân işleten Kondratyev, Reuters'a yaptığı açıklamada 'Petrol sıkıntısı olabilir, buna hazırlıklı olmalıyız. Bu yeni bir gerçeklik ve bunu kabullenmemiz gerekiyor' dedi. Rus yetkililer saldırıyı 'terör eylemi' olarak nitelendirirken, Ukrayna tarafı henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Kiev'den daha önce yapılan açıklamalarda, Rusya'nın saldırılarına karşılık verme hakkı saklı tutulmuştu.
Bölgesel ve küresel boyut: Siviller savaşın ortasında
Bu saldırı, savaşın sadece cephe hattında değil, Rusya'nın kalbinde de hissedildiğini gösteriyor. Uzmanlara göre Ukrayna, Batı'dan aldığı uzun menzilli silahlarla Rus topraklarına daha derin saldırılar düzenleme kapasitesine sahip. Bu durum, savaşın tırmanma riskini artırırken, sivil halkı da doğrudan hedef haline getiriyor. Moskova'da yaşayanlar için savaş artık televizyon ekranlarındaki bir uzak olay değil; kendi semtlerinde düşen İHA'lar ve yanan rafinerilerin dumanı somut bir tehdit oluşturuyor. Saldırının ekonomik etkileri de hissedilecek. Akaryakıt fiyatlarında kısa vadeli bir artış olabileceği gibi, Moskova'nın tedarik zincirinde aksamalar yaşanabilir. Petrol fiyatlarındaki olası dalgalanma, küresel piyasaları da etkileyebilir. Öte yandan NATO, bu tür saldırıların savaşın yayılmasına yol açmaması için taraflara itidal çağrısı yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna'nın Moskova'ya yönelik İHA saldırısı, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını yakından ilgilendiriyor. Ankara, savaşın başından beri hem Rusya hem de Ukrayna ile dengeli bir politika izlemeye çalışıyor. Bu tür tırmanmalar, Türkiye'nin İstanbul süreci gibi girişimlerinin başarı şansını azaltıyor. Ayrıca, Karadeniz'deki tahıl koridoru ve enerji güvenliği gibi konular, Rusya'nın askeri duruşundan doğrudan etkileniyor. Türkiye'nin S-400 savunma sistemi ve İHA teknolojisi gibi konularda Rusya ile işbirliği yaparken, Ukrayna'ya da İHA tedarik etmesi hassas bir denge oluşturuyor. Bu son saldırı, Ankara'nın pozisyonunu daha da karmaşık hale getirebilir; çünkü hem Karadeniz'deki güç dengesi hem de enerji arz güvenliği açısından riskleri beraberinde taşıyor.
