Rusya'nın Ukrayna'daki savaşa karşı çıkan liberal Yabloko Partisi'nin lider yardımcısı, sosyal medya paylaşımları nedeniyle ordu hakkında 'yalan haber' yaymaktan suçlu bulunarak 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Moskova Bölge Mahkemesi tarafından 24 Haziran'da verilen karar, ülkede Eylül ayında yapılması planlanan parlamento seçimlerinden sadece iki aydan biraz fazla bir süre önce geldi. Bu durum, Rusya'da muhalefete yönelik baskıların seçim öncesinde arttığına dair endişeleri yeniden gündeme taşıdı.
Yabloko Partisi ve Ukrayna savaşına muhalefet
Yabloko Partisi, Rusya'nın en eski liberal partilerinden biri olarak biliniyor ve Ukrayna savaşına açıkça karşı çıkan nadir siyasi oluşumlardan. Parti lider yardımcısı, sosyal medya hesabından Ukrayna'daki savaşın durdurulması çağrısı yapmış ve Rus ordusunun sivillere yönelik saldırılarını eleştiren paylaşımlarda bulunmuştu. Mahkeme, bu paylaşımların 'Rus Silahlı Kuvvetleri hakkında bilerek yanlış bilgi yaymak' suçunu oluşturduğuna hükmetti. Savcılık, siyasetçinin paylaştığı içeriklerin 'Rus ordusunun itibarını zedelediğini' ve 'ülkenin çıkarlarına zarar verdiğini' iddia etti. Karar, Rusya'da Ukrayna savaşına ilişkin alternatif görüşlerin susturulmasına yönelik endişeleri artırıyor. Yabloko yetkilileri, kararın siyasi olduğunu ve ifade özgürlüğünü hedef aldığını belirterek kararı temyiz edeceklerini duyurdu. Parti, seçimlere katılmaya hazırlanırken lider kadrosunun hapsedilmesi, seçim sürecine gölge düşürdü.
Rusya'da muhalefet ve medya baskısı
Rusya, Ukrayna savaşının başlamasından bu yana muhalif sesleri susturmak için sert yasalar çıkardı. Savaşın ilk günlerinde kabul edilen bir yasa, Rus ordusu hakkında 'itibar düşürücü' veya 'yanlış' bilgi yaymayı suç sayıyor ve 15 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Bu yasa kapsamında yüzlerce kişi yargılanırken, birçok bağımsız medya kuruluşu kapatıldı veya yurt dışına taşındı. Savaş karşıtı protestolar bastırıldı ve muhalif liderlerin çoğu tutuklandı ya da sürgüne zorlandı. Eylül ayındaki parlamento seçimleri öncesinde, yetkililerin muhalefeti daha da baskı altına aldığı gözlemleniyor. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kuruluşlar, Rusya'da ifade özgürlüğünün 'neredeyse tamamen ortadan kalktığı' uyarısında bulunuyor. Bu durum, Rus toplumunda savaşa ilişkin farklı görüşlerin duyulmasını engellerken, rejime yönelik muhalefeti de zayıflatıyor. Ancak uzmanlar, bu tür baskıların uzun vadede Rusya'da istikrarsızlığı artırabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna savaşında arabulucu bir rol üstlenirken, Rusya'da muhaliflerin susturulması Ankara-Moskova ilişkilerini doğrudan etkilemese de bölgesel istikrar açısından önem taşıyor. Rusya'da muhalif seslerin bastırılması, savaşın bitmesi yönündeki umutları azaltabilir ve çatışmanın uzamasına katkıda bulunabilir. Türkiye, enerji ve ticaret alanlarında işbirliği yaptığı Rusya ile dengeli bir ilişki sürdürmeye çalışırken, Ukrayna'da kalıcı bir ateşkes için Moskova'da alternatif görüşlerin varlığı önemli. Ancak bu tür baskılar, Rusya'nın iç siyasetinde daha otoriter bir yönelimi işaret ediyor; bu da Türkiye'nin müzakere masasında muhatap bulmasını zorlaştırabilir.
