ABD Dışişleri Bakanlığı, ülkenin 250. kuruluş yıldönümü anısına özel bir hatıra pasaportu serisi çıkaracağını duyurdu. 6 Temmuz 2025 tarihinden itibaren geçerli olacak bu özel baskı pasaportların üzerinde, 45. Başkan Donald Trump'ın portresinin de yer alması dikkat çekiyor. Bakanlık, söz konusu pasaportların yalnızca şahsen başvuru yoluyla alınabileceğini ve sınırlı sayıda basılacağını açıkladı. Pasaportların tasarımında Amerikan devrimi ve bağımsızlık sembollerinin yanı sıra son dönem Amerikan siyasetinin önemli figürlerine de yer verilmesi planlanıyor. Habere göre, başvurular sadece belirlenen pasaport ofislerinde yapılabilecek; posta veya online başvuru kabul edilmeyecek.
Hatıra pasaportu projesinin ayrıntıları
ABD'nin kuruluşunun 250. yılı kapsamında hayata geçirilen bu özel pasaport uygulaması, Amerikan tarihinin önemli dönüm noktalarına atıfta bulunacak şekilde tasarlandı. Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, pasaportların sınırlı sayıda basılacağını ve koleksiyon değeri taşıdığını belirtti. Pasaportlar, standart ABD pasaportlarına göre farklı bir kapak tasarımı ve iç sayfalarda özel filigranlar içerecek. Trump'ın portresinin yanı sıra, Bağımsızlık Bildirgesi'nin imzalanması, Anayasa'nın kabulü gibi tarihi anları simgeleyen görseller de kullanılacak. Başvuru sürecinin sadece yüz yüze olması, sahtecilik riskini azaltmak ve hatıra niteliğini vurgulamak amacı taşıyor. Pasaportların geçerlilik süresi standart pasaportlarla aynı olacak, ancak ücretleri normalden yüksek belirlendi.
Sembolik bir tartışma: Trump portresi neden seçildi?
Trump'ın portresinin hatıra pasaportunda yer alması, özellikle Demokrat Parti çevrelerinde ve sivil toplum kuruluşlarında tartışmalara yol açtı. Eleştirmenler, 250 yıllık bir ulusal kutlamada halen hayatta olan ve siyasi kutuplaşmanın sembolü haline gelmiş bir figürün kullanılmasının uygunsuz olduğunu savunuyor. Bakanlık ise portrenin, Trump'ın başkanlık döneminde atılan adımlar (vergi indirimleri, yargı atamaları) nedeniyle değil, 250 yıllık sürecin bir parçası olarak Amerikan tarihinin son 50 yılını temsil etmesi amacıyla seçildiğini açıkladı. Benzer şekilde, geçmiş yıldönümlerinde de dönemin başkanlarının portreleri kullanılmıştı. Ancak bu kez, Trump'ın 2020 seçim sonuçlarına itirazı ve Kongre baskınındaki rolü nedeniyle tepkiler daha yoğun.
Küresel etki ve diplomatik sinyaller
Hatıra pasaportu, sadece Amerikan vatandaşları için değil, aynı zamanda ABD'nin uluslararası imajı açısından da sembolik bir anlam taşıyor. Yurtdışında yaşayan Amerikalılar için bu pasaport, ülke tarihine bir bağlılık ifadesi olarak görülebilir. Ancak Trump'ın portresinin yer alması, bazı ülkelerde diplomatik hassasiyet yaratabilir. Özellikle Trump döneminde ticaret savaşlarına girişilen Çin ve Avrupa Birliği ülkeleri, bu durumu ABD'nin siyasi yönelimine dair bir sinyal olarak yorumlayabilir. ABD Dışişleri Bakanlığı, pasaportların diplomatik bir mesaj içermediğini, sadece bir hatıra olduğunu vurgulasa da, uluslararası kamuoyu bu adımı iç politik bir hamle olarak değerlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD ile ikili ilişkilerinde pasaport uygulamalarına sıklıkla konu olmuş bir ülkedir. 2017'deki vize krizi ve ardından gelen pasaport süreçleri, bu alanın ne kadar hassas olabileceğini göstermiştir. Trump'ın portresinin hatıra pasaportunda yer alması, Türkiye açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, ABD'nin sembolik siyasetine dair ipuçları veriyor. Özellikle Cumhuriyet'in 100. yılı gibi ulusal kutlamaların yoğun olduğu bir dönemde, Türkiye'nin de kendi hatıra pasaportu veya benzeri sembolik uygulamalar başlatması gündeme gelebilir. Ayrıca, ABD'de yaşayan Türk vatandaşları için bu pasaportların pratik bir önemi olmasa da, Türk pasaportlarının uluslararası alanda gücü ve tasarımı gibi konularda bir karşılaştırma imkanı sunuyor.
