ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme'nin doğumla vatandaşlık uygulamasını kaldırma girişimini reddetmesinin ardından, ülkede doğan her çocuğun otomatik olarak ABD vatandaşı olmasını engellemek için alternatif bir hukuki yol deniyor. Beyaz Saray'ın hazırladığı yeni plana göre, hamile olduğu tespit edilen yabancı kadınların ABD'ye girişi geçici olarak durdurulacak. Bu adım, özellikle doğum turizmi olarak bilinen ve bebek sahibi olmak için ABD'ye seyahat eden kadınları hedef alıyor. Uygulama, sadece yasal giriş yapanları değil, sığınma talebinde bulunan kadınları da kapsayacak şekilde genişletilebilir.
Doğum turizminin hedef alınması
Trump yönetimi, Yüksek Mahkeme'nin kararının ardından doğumla vatandaşlığı tamamen kaldıramayacağını anladı. Bunun yerine, göçmenlik yasalarının verdiği yetkileri kullanarak, 'birincil amacı ABD'de doğum yapmak olan' kadınların ülkeye girişini engellemeyi planlıyor. Bugüne kadar doğum turizmi yasal bir boşluk olarak görülüyordu; her yıl binlerce kadın, özellikle Çin, Rusya ve Türkiye'den, bebeklerinin ABD vatandaşı olması için ülkeye seyahat ediyordu. Yeni düzenleme, bu kadınların vize başvurularının reddedilmesini ve sınırda hamile olduklarının tespit edilmesi halinde geri çevrilmelerini öngörüyor.
Ancak bu planın yasal olarak sorgulanacağı kesin. Göçmen hakları savunucuları, uygulamanın ayrımcı olduğunu ve Anayasa'nın 14. Ek Maddesi'ne aykırı olduğunu savunuyor. Madde, 'ABD'de doğan herkesin' vatandaş olduğunu belirtiyor ve anne-babanın göçmenlik statüsüne bakılmıyor. Uzmanlar, hamile kadınları hedef alan bu girişimin, ABD İç Güvenlik Bakanlığı'nın yürütme yetkisini aştığı gerekçesiyle mahkemeye taşınabileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın bu hamlesi, sadece ABD iç siyasetini değil, küresel göç dinamiklerini de etkileyecek potansiyele sahip. Doğum turizmi, özellikle Asya ve Latin Amerika ülkelerinden gelen aileler için yaygın bir yöntem. ABD'nin bu uygulamayı kısıtlaması, diğer gelişmiş ülkelerde de benzer tartışmaları tetikleyebilir. Kanada ve Avrupa Birliği ülkeleri, doğumla vatandaşlık konusunda daha katı kurallara sahip; ancak ABD'nin bu adımı, küresel çapta 'doğum turizmi endüstrisini' daraltabilir. Dünya Bankası verilerine göre, her yıl yaklaşık 10 milyar dolarlık bir hacme sahip olan bu sektör, ABD'nin kararıyla ciddi kayıp yaşayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki doğumla vatandaşlık tartışması, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, Türk vatandaşlarının doğum turizmi amacıyla ABD'ye seyahat etme olasılığını azaltabilir. Türkiye'den her yıl bir grup aile, bebeklerinin ABD vatandaşı olması için bu yola başvuruyor. Trump'ın planı, bu tür seyahatleri sınırlandırarak Türk ailelerinin alternatif destinasyonlar aramasına yol açabilir. Ayrıca, ABD'nin bu adımı, uluslararası hukukta vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirebilir. Türkiye'nin kendi vatandaşlık politikaları açısından bu gelişmeyi takip etmesi, özellikle yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarının çocuklarının statüsü konusunda önemli bir referans oluşturabilir.
