ABD'de Donald Trump yönetiminde yaşanan istihbarat krizi yeni bir boyut kazandı. Geçici Ulusal İstihbarat Direktörü (DNI) olarak görev yapan Tulsi Gabbard, Trump'ın yakın çevresinden Bill Pulte ile yaptığı görüşmenin ardından görevden ayrılma tarihini öne çekti. İddiaya göre, Trump'ın atadığı geçici istihbarat şefi, Gabbard'a "Bugün senin son günün" diyerek kapıyı gösterdi. Gabbard başlangıçta 30 Haziran'da ayrılacağını duyurmuştu, ancak süreç hızlandı ve ayrılış 19 Haziran'a çekildi. Bu gelişme, Washington'da istihbarat teşkilatının siyasileşmesi ve Trump'ın kurum içindeki nüfuz mücadelesi olarak yorumlanıyor.
Görevden alınmanın perde arkası
Tulsi Gabbard, Demokrat Parti'den ayrılarak bağımsız bir çizgi izleyen, özellikle dış politika konularında Trump ile zaman zaman benzer görüşler paylaşan bir siyasetçi olarak biliniyordu. Geçici DNI olarak atanması, Trump'ın kendisine yakın isimleri kritik görevlere getirme stratejisinin bir parçasıydı. Ancak Gabbard'ın bazı istihbarat raporlarını Beyaz Saray'ın beklentileri doğrultusunda şekillendirmediği iddia ediliyor. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı ve Çin'in istihbarat faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde yaşanan görüş ayrılıkları, bu kopuşun temel nedenleri arasında gösteriliyor.
Gabbard'ın ayrılış tarihini 30 Haziran'dan 19 Haziran'a çekmesi, sürecin ne kadar ani ve sert olduğunu ortaya koyuyor. Görüşme sırasında Bill Pulte –Trump'ın iş dünyasından destekçisi ve sosyal medya fenomeni– devreye girerek Gabbard'ı erken ayrılmaya ikna etti. Pulte'nin bu rolde oynaması, Trump'ın resmi olmayan kanalları kullanarak kurumsal yapıyı dolanma alışkanlığını bir kez daha gündeme getirdi. Beyaz Saray'dan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmezken, DNI ofisi birimler arası koordinasyonun artırılacağını duyurdu.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD istihbaratındaki bu tür bir kafa karışıklığı, küresel ölçekte müttefikler nezdinde güven sorunu yaratıyor. Özellikle NATO ülkeleri, istihbarat paylaşımının güvenilirliğini sorgulamaya başladı. Tulsi Gabbard'ın Suriye ve Rusya'ya yönelik nispeten ılımlı tutumu, muhafazakar çevrelerde tepkiyle karşılanıyordu. Onun gönderilmesi, Trump yönetiminin istihbarat kurumlarını daha sıkı kontrol altına alma ve Çin ile Rusya'ya karşı daha sert bir çizgi benimseme sinyali olarak algılanıyor. Avrupa Birliği'nden bazı diplomatlar, bu gelişmenin ABD'nin küresel kriz yönetiminde daha öngörülemez hale gelebileceği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan Çin ve Rusya, ABD istihbaratındaki bu zafiyetten istifade etmeye çalışabilir. Özellikle istihbarat servislerinin siyasallaşması, Orta Doğu ve Doğu Avrupa'da ABD'nin caydırıcılığını zayıflatabilir. Ancak uzmanlar, bu durumun geçici bir düzensizlikten ibaret olduğunu; ABD istihbarat teşkilatının hızla normalleşeceğini ifade ediyor.
Türkiye açısından değerlendirme
Tulsi Gabbard'ın istifası, Türkiye-ABD istihbarat iş birliği açısından belirsizlik yaratabilir. Gabbard'ın Suriye ve Doğu Akdeniz konularında daha esnek bir yaklaşımı olduğu biliniyordu. Onun ayrılması, özellikle FETÖ ve PKK/YPG istihbarat paylaşımında yeni bir dönem başlatabilir. Türkiye, yeni DNI'nin atanma sürecini dikkatle izliyor. ABD'nin istihbarat politikalarında yaşanacak sertleşme, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarıyla çelişebilir. Ancak Türk yetkililer, krizin kısa sürede çözüleceğini ve mevcut iş birliğinin devam edeceğini öngörüyor.
