Eski ABD Başkanı Donald Trump, başkanlık gündeminin Kongre'de tıkanmasının ardından Beyaz Saray'daki ekibinden Kongre'deki Cumhuriyetçi liderlere kadar herkese karşı derin bir hayal kırıklığı içinde olduğu bildiriliyor. Bir MAGA operatifi, 'Onu bir kutuya koyarsanız, Trump o kutuyu patlatır' uyarısında bulundu. Siyasi kulislerde konuşulanlara göre, Trump'ın ikinci dönem vaatleri olan vergi indirimleri, sınır güvenliği ve enerji bağımsızlığı paketi, Senato ve Temsilciler Meclisi'ndeki iç çekişmeler nedeniyle ilerleme kaydedemiyor. Bu durum, eski başkanın sabrını taşırmış durumda.
Gelişmenin Arka Planı: Beyaz Saray'da Kaos ve Kongre'de Çıkmaz
Trump yönetiminin öncelikli yasama hedefleri, özellikle kurumlar vergisini %21'den %15'e düşürme ve sınır güvenliği için 100 milyar dolarlık fon ayrılması gibi maddeler, hem aşırı sağ kanat hem de ılımlı Cumhuriyetçiler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle komitelerde takılı kalmış durumda. Kaynaklar, Trump'ın özel olarak, 'Bu adamlar beni batırmak istiyor' dediği ve ekibine 'Ya şimdi ya hiç' talimatı verdiği belirtiliyor. Beyaz Saray Başkanlık Ofisi'ndeki iç yazışmalarda, Trump'ın 'sadakat testi' olarak gördüğü oylamalarda kendi partisinden gelen muhalefete öfkelendiği ifade ediliyor.
MAGA tabanı ise Trump'ın bu çıkmazı kırmak için radikal adımlar atmasını bekliyor. Eski bir Trump danışmanı, 'Başkan, Kongre'yi atlatacak idari kararnameler hazırlıyor. Sınır duvarı için askeri bütçeden kaynak aktarımı, Çin'e yönelik yeni gümrük vergileri ve federal çalışanlara yönelik tasfiye planları masada' dedi. Ancak bu adımların hukuki engellerle karşılaşma riski yüksek.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Trump'ın Tıkanan Gündemi Dünyayı Nasıl Etkiliyor?
Trump'ın iç politikadaki bu krizi, küresel dengeleri de doğrudan etkiliyor. Ukrayna'ya yönelik askeri yardım paketinin Kongre'de bloke edilmesi, Avrupalı müttefikleri endişelendiriyor. NATO yetkilileri, özellikle ABD'nin Avrupa'daki taahhütlerinin sorgulanmasına neden olabilecek bu tıkanmayı yakından izliyor. Öte yandan, Trump'ın İran'a yönelik 'maksimum baskı' politikasının devamı, Körfez ülkeleri ve İsrail ile yeni ittifak arayışlarını hızlandırdı. Çin ise ABD iç siyasetindeki bu krizi, ticaret savaşlarında bir fırsat olarak görüyor ve alternatif tedarik zincirleri kurmaya devam ediyor.
Wall Street'te ise belirsizlik hâkim. Trump'ın vergi indirimi paketinin geçememesi durumunda, 2025 yılı büyüme tahminleri aşağı yönlü revize edilebilir. Ancak Cumhuriyetçi çevreler, 'Trump'ın bir şekilde işi bitireceğine' olan inançlarını koruyor. Bir MAGA stratejisti, 'Kongre'deki çıkmaz Trump'ı daha agresif yapacak. Bu, hem içeride hem dışarıda deprem etkisi yaratabilir' yorumunu yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın gündeminin tıkanması, Türkiye için hem fırsat hem risk barındırıyor. Bir yandan ABD'nin içe kapanması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz, Suriye ve Libya'da daha bağımsız hareket alanını genişletebilir. Öte yandan, ABD Kongresi'ndeki belirsizlik, F-35 savaş uçaklarının teslimatı ve S-400 krizinin çözümü gibi kritik dosyalarda ilerlemeyi zorlaştırabilir. Ayrıca, Trump'ın olası radikal kararları (örneğin YPG'ye desteği kesme veya İran'a yönelik yeni yaptırımlar) Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Ankara, bu süreçte ABD'deki siyasi krizi yakından izlerken, alternatif diplomasi kanallarını açık tutmayı sürdürüyor.
