Donald Trump, 2024 seçimlerindeki zaferinin ardından kabine ve üst düzey yönetim pozisyonlarına yaptığı atamalarla Washington'da şok dalgaları yaratmaya devam ediyor. İlk döneminde deneyimli kabine üyelerinin en kötü niyetlerini zaman zaman engellediğini düşünen Trump, bu kez liyakat yerine sadakati ön planda tutarak bir dizi vasıfsız ve tartışmalı ismi göreve getirdi. Bu durum, ABD'nin iç işlerinden dış politikasına kadar pek çok alanda ciddi riskler doğuruyor.
Atamaların arka planı: İlk dönemin 'dersleri'
Trump'ın 2017-2021 arasındaki ilk başkanlık döneminde, James Mattis (Savunma Bakanı), John Kelly (Beyaz Saray Genel Sekreteri) ve Rex Tillerson (Dışişleri Bakanı) gibi deneyimli isimler, başkanın en radikal taleplerini yumuşatarak kurumsal dengeyi sağlamıştı. Ancak Trump, bu isimleri 'engelleyici' olarak gördü ve ikinci döneminde bu 'hatayı' tekrarlamayacağını defalarca dile getirdi. 2024 sonrası kabine listesinde yer alan isimler arasında, daha önce hiçbir kamu görevinde bulunmamış iş insanları, teorik komplolarla tanınan aktivistler ve kendi alanlarında sınırlı deneyime sahip sadık isimler bulunuyor. Örneğin, Enerji Bakanlığı'na getirilen bir ismin, yenilenebilir enerji konusunda daha önce yaptığı olumsuz açıklamalar dikkat çekiyor. Sağlık Bakanlığı'na aday gösterilen kişinin ise aşı karşıtı söylemleriyle bilinmesi, pandemi sonrası dönemde sağlık politikaları için endişe yaratıyor.
Küresel yansımalar ve stratejik riskler
Bu atamalar yalnızca ABD iç siyasetini değil, küresel istikrarı da etkileme potansiyeli taşıyor. Özellikle Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı gibi kritik pozisyonlara getirilen isimlerin deneyimsizliği, NATO müttefikleri başta olmak üzere ABD'nin uluslararası taahhütlerine gölge düşürüyor. Avrupa ülkeleri, Trump'ın ilk döneminde yaşanan ticaret savaşları ve ittifak gerilimlerinin benzerini yaşamaktan endişe ediyor. Pasifik bölgesinde Çin'in yükselişi karşısında ABD'nin caydırıcılık kapasitesi, liyakatsiz atamalar nedeniyle zayıflayabilir. Uzmanlar, Trump'ın ekibindeki bu yapısal zafiyetin, kriz anlarında yanlış kararlar alınmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca, iklim değişikliğiyle mücadele gibi küresel konularda ABD'nin liderlik rolünü üstlenmesi, bu atamalarla daha da zorlaşacak gibi görünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın liyakatsiz atamaları, Türkiye-ABD ilişkileri açısından öngörülemezlik riskini artırıyor. Özellikle Savunma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'ndaki deneyimsiz isimler, Suriye, Doğu Akdeniz ve F-35 gibi kritik konularda Türkiye ile müzakere süreçlerini olumsuz etkileyebilir. Trump'ın ilk döneminde yaşanan S-400 krizi ve YPG politikası gibi gerilimlerin benzeri, daha az deneyimli bir ekiple yönetilmek zorunda kalabilir. Öte yandan, Trump'ın NATO'ya mesafeli duruşu ve Avrupa ile yaşadığı sürtüşmeler, Türkiye'ye bölgesel manevra alanı açabilir. Ancak bu fırsat, ancak Ankara'nın Washington'daki bu yeni dinamikleri doğru okuyup stratejik hamleler yapmasıyla değerlendirilebilir. Sonuç olarak, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde daha temkinli ve esnek bir diplomasi izlemesi gereken bir dönem başlıyor.
