Donald Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşüyle birlikte dile getirdiği 'altın çağ' söylemi, ekonomik gerçeklerle giderek daha fazla çelişiyor. Başkan'ın vaat ettiği yüzde 6'lık büyüme oranı, açıklanan son verilerle birlikte hayalden ibaret görünüyor. ABD ekonomisi, Trump'ın iddialı hedeflerinin oldukça uzağında, istikrarlı ancak yavaş bir ivmeyle ilerliyor. Yönetimin ilk aylarındaki iyimser hava; ticaret savaşları, bütçe açığı ve faiz politikalarındaki belirsizlikler nedeniyle yerini temkinli bir bekleyişe bıraktı.
Gelişmenin Arka Planı
Trump, seçim kampanyası boyunca ve göreve başladıktan sonra yaptığı konuşmalarda, vergi indirimleri ve deregülasyon sayesinde Amerikan ekonomisinin yıllık yüzde 6 gibi çift haneli rakamlara yakın bir büyüme yakalayacağını sık sık dile getirmişti. Ancak bağımsız ekonomi kuruluşlarının tahminleri, bu iddianın gerçekçi olmadığını ortaya koyuyor. Kongre Bütçe Ofisi'nin (CBO) raporlarına göre, önümüzdeki yıllar için öngörülen büyüme oranları yüzde 1,5 ile yüzde 2 arasında seyrediyor. Bu tablo, Trump'ın 'altın çağ' anlatısıyla taban tabana zıt.
Ekonomistler, Trump'ın uygulamaya koyduğu ek gümrük tarifelerinin tedarik zincirlerini olumsuz etkilediğini ve bunun da enflasyonist baskıları artırdığını belirtiyor. Özellikle Çin ve Avrupa Birliği ile yaşanan ticaret gerilimleri, Amerikan şirketlerinin yatırım kararlarını ertelemesine neden oldu. Aynı zamanda Fed'in faiz politikalarındaki öngörülemezlik, piyasalarda volatiliteyi yükseltti. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) temkinli duruşu, büyümenin hızlanmasını engelleyen bir diğer faktör olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD ekonomisinin bu yavaş seyri, küresel ekonomi için de önemli sonuçlar doğuruyor. Dünyanın en büyük ekonomisi konumundaki ABD'nin büyüme hızındaki düşüş, küresel ticaret hacmini olumsuz etkiliyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) Nisan ayında yayınladığı Dünya Ekonomik Görünüm raporunda, ABD'nin yavaşlamasına bağlı olarak küresel büyüme tahminini aşağı yönlü revize etmişti. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, ABD'nin para politikalarındaki belirsizliklerden doğrudan etkileniyor; doların değerindeki dalgalanmalar, bu ülkelerin borç yükünü artırıyor.
Ticaret savaşlarının Avrupa ekonomilerine de yansımaları oldu. Almanya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesi, ihracat odaklı büyüme modelleri nedeniyle bu durumdan olumsuz etkileniyor. Öte yandan Asya ülkeleri, yeni ticaret rotaları arayışında; Çin ise kendi iç pazarına yönelerek bu dönemi fırsata çevirmeye çalışıyor. Rusya ve Orta Doğu ülkeleri ise enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle dikkatli bir denge politikası izliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ekonomisindeki bu olumsuz tablo, Türkiye ekonomisi üzerinde dolaylı etkiler yaratıyor. Türkiye, ABD ile ticaret hacmini artırma hedefinde olsa da, ABD'deki yavaşlama ve korumacı politikalar ihracat açısından risk oluşturuyor. Ayrıca Fed'in faiz indirimlerini öteleyebileceği beklentisi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) para politikasını şekillendirirken dikkate aldığı önemli bir faktör. Gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akışlarındaki oynaklık, Türk lirası üzerinde baskı yaratabilir. Dış ticaret açığının azaltılması ve enflasyonla mücadele gibi öncelikler bağlamında, ABD ekonomisinin gidişatı Türkiye için yakından izlenmesi gereken bir konu olmayı sürdürüyor.
