Başkan Donald Trump, 13 Haziran Cuma günü Beyaz Saray’da Bakanlar Kurulu toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıda, federal hükümetin Eylül ayında kapanma riskine karşı Kongre’de yürütülen bütçe görüşmeleri ele alındı. İki partili senatörlerin anlaşmaya yaklaştığı belirtilirken, Başkan’ın gündeminde ekonomik politikalar ve yaz dönemi planları da yer aldı. Toplantı, Türkiye saatiyle akşam saatlerinde sona erdi.
Bütçe Krizi ve Kapanma Tehdidi
Amerikan siyasetinde federal hükümetin kapanması, Kongre’nin bütçe yasasını zamanında onaylayamaması durumunda ortaya çıkan ve ülke genelinde kamu hizmetlerinin durmasına yol açan bir krizdir. Bu yıl Eylül ayında tekrar etme riski bulunan kapanmanın önlenmesi için Senato’da iki partili bir grup senatörün müzakere masasında olduğu öğrenildi. İsminin açıklanmasını istemeyen bir senato yetkilisi, “Anlaşmaya yaklaşıyoruz; çalışanların mağdur olmaması için ortak bir zemin bulmaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
Başkan Trump’ın toplantıda bakanlardan bu sürece ilişkin bilgi aldığı ve Kongre liderleriyle görüşme talimatı verdiği aktarıldı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, “Başkan, hükümetin kapanmasına izin vermeyeceğini ve gerekli tüm önlemlerin alınacağını belirtti” denildi. Öte yandan, muhalefetteki Demokratlar da kapatmanın ekonomik belirsizliği artırdığını ve halka zarar verdiğini savunuyor.
Toplantının bir diğer gündem maddesi ise yaz aylarına yönelik ekonomik teşvik politikalarıydı. Tarım Bakanlığı’nın çiftçilere yönelik destek paketleri ve Ticaret Bakanlığı’nın ticaret anlaşmaları masada ele alındı. Özellikle mısır ve şeftali gibi tarım ürünlerinde dış pazarlara erişimin artırılması hedefleniyor.
Siyasi ve Küresel Yansımalar
Bakanlar Kurulu toplantısı, ABD’nin iç siyasetinde kritik bir döneme denk geldi. 2026 ara seçimleri öncesinde bütçe krizi, Başkan Trump’ın popülaritesini etkileyebilecek bir faktör olarak görülüyor. Anketlere göre başkanın onay oranı yüzde 45 seviyelerinde seyrederken, hükümetin kapanması durumunda bu oranın düşebileceği yorumları yapılıyor.
Küresel piyasalar da ABD’deki bütçe sürecini yakından izliyor. Wall Street’te yatırımcılar, kapanma ihtimaline karşı temkinli davranıyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) daha önce yaptığı uyarılarda, ABD’deki siyasi belirsizliklerin küresel ekonomik görünüm üzerinde risk oluşturduğunu vurgulamıştı. Toplantıda ayrıca, ticaret ortaklarıyla yapılacak yeni görüşmelere hazırlık yapıldığı ve Dışişleri Bakanı’nın bu konuda bir sunum yaptığı öğrenildi.
Uzmanlar, Trump’ın toplantıda ortaya koyduğu kararlılığın, Kongre’deki pazarlıkları hızlandırabileceğini ancak kesin bir anlaşma sağlanana kadar belirsizliğin süreceğini ifade ediyor. 13’ü Cuma’nın uğursuz bir tarih olarak anılması ise siyasi çevrelerde esprili bir şekilde yorumlanıyor; ancak konunun ciddiyeti, bu tür batıl inançların ötesinde bir öneme sahip.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’de federal hükümetin kapanma riski, küresel ekonomik istikrarı doğrudan etkileyebilecek bir gelişmedir. Türkiye, ABD ile ticaret hacmi ve savunma iş birlikleri açısından (örneğin F-35 programı) yakın ilişki içinde olduğundan, bu tür iç siyasi krizler Türkiye’nin ABD ile olan ekonomik ve stratejik diyaloğunu dolaylı da olsa etkileyebilir. ABD’de bütçe krizi, doların değerinde dalgalanmalara ve uluslararası ticarette yavaşlamaya yol açabilir; bu durum Türkiye’nin ihracatı ve döviz rezervleri üzerinde etkili olabilir. Ayrıca, ABD’nin iç siyasi istikrarı, NATO ittifakının gücü açısından da önem taşımaktadır. Türkiye, ABD ile ilişkilerinde istikrarlı ve öngörülebilir bir Washington partneri görmek ister; bu nedenle, Kongre’deki bütçe müzakerelerinin başarıyla sonuçlanması, iki ülke ilişkilerinin sağlıklı ilerlemesi açısından dolaylı bir önem arz etmektedir.
