ABD Başkanı Donald Trump, gelecek hafta Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve Suriye’nin fiili lideri Ahmed el-Şara ile ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirecek. Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili tarafından yapılan açıklamaya göre Trump, pazartesi akşamı başkent Ankara’ya hareket edecek ve iki gün sürecek zirveye katılacak. Zirve, ittifakın genişleme politikaları, savunma harcamaları ve Doğu Avrupa’daki güvenlik durumu gibi kritik başlıkların ele alınması için önemli bir platform olacak. Özellikle Ukrayna’daki savaşın seyri ve Suriye’deki istikrarsızlık, zirvenin ana gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Trump’ın Zelenski ile görüşmesi, ABD’nin Ukrayna’ya yönelik askeri ve mali desteğinin yeniden şekillendirilmesi açısından kritik. Beyaz Saray yetkilileri, görüşmede Kiev’in devam eden savunma ihtiyaçları, savaşın sonlandırılmasına yönelik diplomatik çabalar ve enerji güvenliği konularının ele alınacağını belirtti. Zelenski, son haftalarda Batılı müttefiklerden daha fazla hava savunma sistemi ve uzun menzilli silah talebinde bulunuyor. Trump yönetimi ise müttefikler arasında yük paylaşımının artırılmasını ve Avrupa’nın kendi güvenliğine daha fazla katkıda bulunmasını istiyor.
Suriye lideri Ahmed el-Şara ile yapılacak görüşme ise daha karmaşık bir zeminde gerçekleşiyor. Şara, Suriye’nin kuzeybatısındaki İdlib merkezli silahlı grupların lideri olarak biliniyor ve Beşar Esad rejimine karşı mücadele eden son büyük isyancı gücü temsil ediyor. ABD, Şara’nın grubunu terör örgütü olarak sınıflandırmasa da, örgütün El Kaide bağlantılı geçmişi ve bölgedeki diğer gruplarla ilişkileri Washington’da endişe yaratıyor. Görüşmede Suriye’nin kuzeyindeki güvenlik durumu, Türkiye’nin sınır ötesi operasyonları ve DEAŞ’ın yeniden canlanma riski masada olacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Zirve, NATO’nun yeni üyeleri İsveç ve Finlandiya’nın katılımının ardından ittifakın gelecekteki stratejik yönelimini belirlemesi açısından büyük önem taşıyor. Trump’ın Avrupalı müttefikleri savunma harcamalarını GSYİH’lerinin yüzde 2’sine çıkarmaya zorlaması, zirvede tartışmalı başlıklardan biri olacak. Öte yandan, Ukrayna’nın NATO üyeliği konusunda ABD ve Almanya arasındaki görüş ayrılıkları da gündeme gelecek. Trump, Zelenski ile yapacağı görüşmede, Kiev’in üyelik sürecine ilişkin somut adımlar atmaktan kaçınarak, öncelikle savaşın sona ermesi gerektiğini vurgulaması bekleniyor.
Suriye’deki durum ise bölgesel güç dengesini doğrudan etkiliyor. Rusya ve İran’ın Esad rejimine verdiği destek, ABD’nin çekilme sinyalleri verdiği bir ortamda Şara’nın pozisyonunu güçlendirebilir. Türkiye, Suriye’nin kuzeyinde oluşturduğu güvenli bölge ve sınır ötesi operasyonlarıyla hem DEAŞ hem de PKK/YPG unsurlarına karşı mücadele ediyor. Ankara, Şara’nın kontrolündeki bölgelerde istikrarın sağlanması ve mültecilerin gönüllü geri dönüşü için Washington’dan daha fazla iş birliği bekliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Zirveye ev sahipliği yapan Türkiye, Trump’ın Zelenski ve Şara ile yapacağı görüşmelerden doğrudan etkilenecek. Ukrayna savaşında arabuluculuk rolü üstlenen Ankara, Kiev ve Moskova arasında dengeli bir politika izlemeye çalışıyor. Trump’ın Zelenski’ye yönelik mesajları, Türkiye’nin Karadeniz’deki güvenlik çıkarları ve Montrö Sözleşmesi’nin geleceği açısından belirleyici olabilir. Suriye konusunda ise Şara ile temas, Türkiye’nin İdlib’deki askeri varlığı ve sınır güvenliği politikalarına doğrudan yansıyacak. Ankara, Washington’un Suriye’nin kuzeyindeki YPG’ye verdiği desteğin sona ermesi ve DEAŞ’la mücadelede ortak bir strateji geliştirilmesi için bu görüşmeleri fırsat olarak değerlendiriyor.
